Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi 2 trang 130 SGK Sinh học 12

Bài 24. Quần thể sinh vật và các đặc trưng cơ bản của quần thể   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể không dẫn đến sự suy vong của quần thể?

Lời giải

Trả lời: Cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể không dẫn đến sự suy vong của quần thể vì cạnh tranh là một cơ chế điều chỉnh số lượng cá thể (mật độ) của quần thể, giúp quần thể tồn tại và phát triển ổn định, cụ thể:

- Cạnh tranh chỉ xuất hiện khi mật độ quá cao, nguồn sống thiếu: Khi số lượng cá thể tăng quá mức, nguồn sống (thức ăn, nơi ở, ánh sáng…) trở nên khan hiếm thì cạnh tranh mới diễn ra gay gắt. Đây là phản ứng tự nhiên khi mật độ vượt quá khả năng cung cấp của môi trường.

- Cạnh tranh làm giảm mật độ về mức phù hợp: Do cạnh tranh, một số cá thể bị chết, phải phát tán đi nơi khác hoặc giảm khả năng sinh sản. Nhờ đó số lượng cá thể giảm xuống, mật độ quần thể được điều chỉnh trở lại mức cân bằng, tương ứng với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường.

- Kết quả là quần thể duy trì sự ổn định: Khi mật độ giảm, nguồn sống lại đủ cho các cá thể còn lại, cạnh tranh dịu đi, quần thể tiếp tục tồn tại và phát triển. Những cá thể sống sót thường là những cá thể thích nghi tốt hơn. Vì vậy cạnh tranh giúp duy trì số lượng và sự phân bố cá thể ở mức hợp lí, bảo đảm sự tồn tại lâu dài của quần thể chứ không tiêu diệt quần thể.

Đáp số

Cạnh tranh là cơ chế điều chỉnh mật độ quần thể về mức phù hợp với nguồn sống của môi trường (giảm số lượng khi quá đông), nhờ đó quần thể vẫn tồn tại, phát triển ổn định chứ không bị suy vong.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.