Giải Câu hỏi 2 trang 154 SGK Sinh học 12
Đề bài
Con người kiểm soát thành phần loài trong một hệ sinh thái ruộng lúa như thế nào? Mục đích của các hoạt động đó là gì?
Lời giải
a) Cách con người kiểm soát thành phần loài trong hệ sinh thái ruộng lúa
Hệ sinh thái ruộng lúa là một hệ sinh thái nhân tạo, con người chủ động điều chỉnh thành phần loài bằng các hoạt động:
- Chọn và gieo trồng loài chủ đạo: gieo cấy giống lúa mong muốn (có thể là giống năng suất cao, kháng sâu bệnh) để lúa trở thành loài ưu thế, chiếm sinh khối chính của hệ.
- Loại bỏ các loài không mong muốn: làm cỏ, dùng thuốc diệt cỏ để loại trừ cỏ dại; diệt trừ sâu hại, chuột, ốc bươu vàng… bằng thuốc bảo vệ thực vật hoặc bắt thủ công.
- Sử dụng biện pháp sinh học (bổ sung loài có lợi): nuôi thả thiên địch của sâu hại, thả vịt, nuôi cá – tôm xen canh trong ruộng (mô hình lúa – cá, lúa – vịt) để tiêu diệt sâu, ốc, cỏ và tận dụng thức ăn.
- Bổ sung vật chất, điều tiết môi trường: bón phân, điều tiết nước, cung cấp dinh dưỡng – qua đó tác động gián tiếp đến sinh vật nào phát triển mạnh hay bị hạn chế trong ruộng.
b) Mục đích của các hoạt động đó
- Làm cho loài có ích (cây lúa) phát triển ưu thế, đồng thời hạn chế hoặc loại trừ các loài gây hại (cỏ dại, sâu bệnh, chuột, ốc…) để giảm cạnh tranh về dinh dưỡng, ánh sáng, nước và giảm thiệt hại mùa màng.
- Tăng năng suất và sản lượng lúa, nâng cao hiệu quả kinh tế, đáp ứng nhu cầu lương thực của con người.
- Duy trì hệ sinh thái ruộng lúa phát triển theo hướng có lợi cho con người (tức điều khiển hệ sinh thái nhân tạo), đồng thời nếu dùng biện pháp sinh học còn giúp bảo vệ môi trường, hạn chế ô nhiễm do thuốc hóa học và duy trì sự ổn định tương đối của hệ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.