Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi trang 155 SGK Sinh học 12

Bài 29. Trao đổi vật chất và chuyển hoá năng lượng trong hệ sinh thái   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao những vùng biển có chất vô cơ ở đáy cuộn lên bề mặt thường có tổng sinh khối lớn hơn tổng sinh khối ở những vùng biển lặng?

Lời giải

Phân tích hiện tượng:

Sinh khối của một hệ sinh thái phụ thuộc vào năng suất của sinh vật sản xuất (thực vật phù du, tảo) ở nền đáy chuỗi thức ăn. Muốn quang hợp mạnh, sinh vật sản xuất cần đồng thời ánh sáng và chất dinh dưỡng vô cơ (các muối khoáng như nitrat, phosphat...).

a) Ở tầng mặt của biển có đủ ánh sáng nhưng chất dinh dưỡng vô cơ thường bị sinh vật sử dụng hết và theo xác chết, chất thải lắng dần xuống đáy, tích tụ ở tầng sâu — nơi thiếu ánh sáng nên không quang hợp được.

b) Ở những vùng biển có dòng nước trồi (hiện tượng nước cuộn lên), chất dinh cơ vô cơ ở đáy được đưa lên tầng mặt. Nhờ đó tầng mặt vừa có ánh sáng vừa được bổ sung dồi dào muối khoáng.

c) Nguồn dinh dưỡng vô cơ dồi dào ở tầng mặt làm cho thực vật phù du (sinh vật sản xuất) phát triển mạnh, năng suất sơ cấp cao → sinh khối sinh vật sản xuất lớn.

d) Sinh vật sản xuất là mắt xích đầu của chuỗi, lưới thức ăn. Khi chúng phát triển mạnh thì nguồn thức ăn cho các bậc dinh dưỡng tiếp theo (động vật phù du, cá...) cũng dồi dào, năng lượng đi qua các bậc dinh dưỡng nhiều hơn → tổng sinh khối của cả hệ sinh thái lớn hơn.

Kết luận: Vùng biển có chất vô cơ cuộn lên bề mặt được cung cấp đầy đủ cả ánh sáng và chất dinh dưỡng khoáng, nên sinh vật sản xuất quang hợp mạnh, năng suất cao, kéo theo toàn bộ chuỗi thức ăn phát triển; còn vùng biển lặng tầng mặt nghèo dinh dưỡng nên năng suất thấp, sinh khối nhỏ.

Đáp số

Nước trồi đưa chất dinh dưỡng vô cơ từ đáy lên tầng mặt có ánh sáng → sinh vật sản xuất (thực vật phù du) quang hợp và phát triển mạnh → năng suất sơ cấp cao → cả lưới thức ăn phong phú nên tổng sinh khối lớn hơn vùng biển lặng (nghèo dinh dưỡng ở tầng mặt).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.