Giải Câu hỏi 2 trang 160 SGK Sinh học 12
Đề bài
Tại sao trong mối quan hệ giữa vật ăn thịt và con mồi, tổng sinh khối của vật ăn thịt luôn nhỏ hơn tổng sinh khối của con mồi?
Lời giải
Giải thích:
Trong một chuỗi/lưới thức ăn, con mồi là bậc dinh dưỡng đứng trước (sinh vật bị ăn), còn vật ăn thịt là bậc dinh dưỡng đứng sau (sinh vật tiêu thụ). Năng lượng và vật chất được truyền từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao qua quá trình vật ăn thịt sử dụng con mồi làm thức ăn.
a) Khi chuyển từ bậc dinh dưỡng thấp (con mồi) lên bậc dinh dưỡng cao hơn (vật ăn thịt), phần lớn năng lượng bị thất thoát, chỉ một phần nhỏ được tích luỹ lại thành sinh khối ở bậc trên. Năng lượng hao hụt chủ yếu do:
- Một phần năng lượng mất đi qua hô hấp (toả nhiệt, duy trì các hoạt động sống).
- Một phần không được sử dụng (con mồi không bị ăn hết; các bộ phận như xương, lông, rễ… khó tiêu hoá).
- Một phần thải ra môi trường qua chất bài tiết, phân.
b) Do đó hiệu suất sinh thái (tỉ lệ năng lượng, vật chất được truyền lên bậc dinh dưỡng kế tiếp) rất thấp (trung bình chỉ khoảng 10%). Vì sinh khối được xây dựng từ vật chất và năng lượng tích luỹ được, nên lượng vật chất, năng lượng đến vật ăn thịt ít hơn nhiều so với lượng chứa trong con mồi.
c) Kết luận: Vì chỉ một phần nhỏ sinh khối của con mồi được chuyển hoá thành sinh khối của vật ăn thịt (phần lớn đã thất thoát qua hô hấp, bài tiết và không được sử dụng), nên tổng sinh khối của vật ăn thịt luôn nhỏ hơn tổng sinh khối của con mồi.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.