Giải Câu hỏi 2 trang 179 SGK Sinh học 12
Đề bài
Giải thích tại sao nhiều loài không thể bảo tồn tại nơi nó đang sinh sống mà phải đưa vào các vườn thú, vườn thực vật hoặc trung tâm cứu hộ và chăm sóc động vật.
Lời giải
Phân biệt hai hình thức bảo tồn. Bảo tồn đa dạng sinh học có hai hình thức: *bảo tồn tại chỗ (in situ)* — bảo vệ loài ngay trong môi trường sống tự nhiên của nó (ví dụ trong các khu bảo tồn, vườn quốc gia), và *bảo tồn chuyển vị (ex situ)* — đưa loài ra khỏi nơi sống tự nhiên để nuôi dưỡng, chăm sóc và nhân giống tại vườn thú, vườn thực vật hoặc trung tâm cứu hộ.
Lí do nhiều loài không thể bảo tồn tại nơi đang sinh sống:
a) Môi trường sống tự nhiên đã bị suy thoái hoặc phá hủy: Do con người khai thác, chuyển đổi đất rừng, ô nhiễm, biến đổi khí hậu… nơi ở của loài bị thu hẹp hoặc biến mất, không còn đủ nguồn thức ăn, nơi trú ẩn và điều kiện sống phù hợp để loài tồn tại tại chỗ.
b) Loài đang bị đe dọa trực tiếp ngay tại nơi sinh sống: Nạn săn bắt, buôn bán trái phép, dịch bệnh, sự cạnh tranh của loài ngoại lai xâm hại… khiến quần thể bị tiêu diệt nhanh; để trong tự nhiên loài có nguy cơ tuyệt chủng.
c) Số lượng cá thể còn lại quá ít: Quần thể nhỏ dễ bị suy giảm đa dạng di truyền (giao phối cận huyết), khả năng sinh sản và phục hồi trong tự nhiên rất thấp; cần được tập trung, chăm sóc và cho sinh sản có kiểm soát mới tăng được số lượng.
d) Cần được chăm sóc, cứu hộ đặc biệt: Nhiều cá thể bị thương, ốm yếu hoặc bị tịch thu từ buôn bán cần được chữa trị, phục hồi sức khỏe; vườn thú, vườn thực vật, trung tâm cứu hộ cung cấp điều kiện nuôi dưỡng, nghiên cứu và nhân giống mà môi trường tự nhiên không bảo đảm được.
Kết luận: Khi bảo tồn tại chỗ không còn bảo đảm được sự sống sót của loài, phải áp dụng bảo tồn chuyển vị — đưa loài vào vườn thú, vườn thực vật hoặc trung tâm cứu hộ để bảo vệ, chăm sóc và nhân giống, sau đó có thể tái thả về tự nhiên nhằm phục hồi quần thể và tránh tuyệt chủng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.