Giải Vận dụng 1 trang 47 SGK Tiếng Việt 3
Đề bài
NGỮ LIỆU: Vị khách tốt bụng
Một du khách nhìn thấy một bà cụ đứng bên bờ suối. Bà lão đang lo lắng vì chưa có cách nào qua suối. Chẳng là vừa có trận mưa nên suối còn ngập nước. Người khách hỏi:
– Bà ơi, bà có muốn con cõng bà vượt suối không?
Bà lão ngạc nhiên và lặng lẽ gật đầu. Du khách cõng bà qua suối. Sang tới bờ, anh cũng thấy thấm mệt. Anh thấy bà lão quay lại nhìn mình, gật gật đầu, rồi rời đi mà chẳng cảm ơn anh một lời. Anh thoáng buồn. Anh không mong bà báo đáp, nhưng nghĩ rằng: Ít ra, bà cũng nên nói với anh đôi lời, bày tỏ sự cảm kích.
Một giờ sau, vị du khách đã đi được quãng đường khá xa. Thật là một hành trình gian nan với anh. Chân của anh đang bị côn trùng cắn sưng tấy. Vừa lúc đó, một thanh niên đuổi kịp anh, vừa nói vừa thở hổn hển: "Cảm ơn anh đã giúp bà tôi. Bà bảo anh sẽ cần những thứ này và muốn tôi mang chúng đến cho anh.". Nói đoạn, cậu ấy lấy một ít thức ăn và thuốc men trong túi ra đưa cho du khách tốt bụng. Vị du khách không ngừng cảm ơn anh thanh niên. Sau đó, người thanh niên kể: "Bà của tôi không nói được. Vì vậy, bà muốn tôi thay mặt bà để cảm ơn anh!".
(Theo Truyện dân gian nước ngoài)
Tìm đọc câu chuyện, bài văn, bài thơ về một việc làm tốt.
Ví dụ:
Gợi ý trả lời
a) Em cần làm gì ở bài Vận dụng này?
Đây là bài *tìm đọc* (đọc mở rộng): em hãy tìm và đọc một câu chuyện, bài văn hoặc bài thơ nói về một việc làm tốt (giúp đỡ người khác, chia sẻ, biết ơn…). Bài đã cho sẵn một *ví dụ* để em hình dung, đó là câu chuyện "Vị khách tốt bụng" (Theo *Truyện dân gian nước ngoài*).
b) Đọc hiểu ví dụ "Vị khách tốt bụng"
- *Việc làm tốt:* Người du khách đã cõng bà cụ vượt qua con suối đang ngập nước mà không hề đòi hỏi được trả ơn.
- *Điều bất ngờ:* Lúc đầu anh thoáng buồn vì bà cụ rời đi mà không nói một lời cảm ơn. Về sau anh mới hiểu: bà cụ bị câm, không nói được, nên đã nhờ cháu mang thức ăn, thuốc men chạy theo để thay bà cảm ơn anh.
- *Bài học:* Hãy làm việc tốt bằng tấm lòng chân thành, không mong được báo đáp; và đừng vội trách người khác khi chưa hiểu rõ hoàn cảnh của họ. Lòng tốt luôn được đền đáp theo cách riêng của nó.
c) Gợi ý một số câu chuyện, bài thơ về việc làm tốt em có thể tìm đọc thêm
- Truyện "Tích Chu" – cháu biết hối lỗi, vượt đường xa lấy nước suối tiên cứu bà.
- Truyện "Người ăn xin" (Theo Tuốc-ghê-nhép) – cậu bé không có gì cho nhưng vẫn nắm lấy tay ông lão bằng cả tấm lòng.
- Truyện "Sự tích cây vú sữa" – tình thương và sự chăm sóc.
- Bài thơ "Làm anh" (Phan Thị Thanh Nhàn) – người anh biết nhường nhịn, yêu thương em nhỏ.
d) Cách đọc và ghi lại
Khi đọc, em chú ý: *ai đã làm việc tốt? – việc tốt đó là gì? – kết quả và bài học rút ra ra sao?* Sau đó ghi vào sổ tay đọc sách tên bài, tên tác giả và một câu em thích nhất để chia sẻ với bạn và thầy cô.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.