Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 4 trang 151 SGK Tiếng Việt 5

Luyện tập về câu đơn và câu ghép   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Bà tổ nghề dệt lụa
Truyền thuyết kể lại rằng, Vua Hùng thứ sáu có cô con gái út vô cùng xinh đẹp, dịu dàng tên là Thiều Hoa. Nàng yêu quý muôn loài, từ cành cây, ngọn cỏ đến con chim, con thú nhỏ. Mỗi khi nàng vào rừng, cây nảy lộc, hoa đơm bông, hươu nai, chim chóc chào đón.

Đọc câu chuyện dưới đây và thực hiện yêu cầu.
a. Dựa vào đoạn mở đầu câu chuyện, em hãy giới thiệu về công chúa Thiều Hoa.

b. Câu chuyện giải thích thế nào về việc công chúa tìm ra được nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa?

c. Vải lụa được làm từ tơ tằm đẹp và quý thế nào?

d. Nhờ đâu nghề dệt lụa hình thành ở Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng?

e. Nêu chủ đề của bài đọc.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 151 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Tranh minh hoạ: một cô gái mặc áo khoác vàng, váy xanh, đội khăn xanh, tay cầm bông hồng đỏ, đang đi trên lối mòn trong rừng; bên cạnh có một chú hươu nhỏ, vài con chim và bướm bay quanh.

Gợi ý trả lời

a. Giới thiệu về công chúa Thiều Hoa

Thiều Hoa là cô con gái út của Vua Hùng thứ sáu. Nàng vô cùng xinh đẹp, dịu dàng và có tấm lòng nhân hậu, yêu quý muôn loài — từ cành cây, ngọn cỏ đến con chim, con thú nhỏ. Mỗi khi nàng vào rừng, cây cối như vui mừng nảy lộc, đơm hoa, chim chóc, hươu nai kéo đến chào đón.

b. Câu chuyện giải thích việc công chúa tìm ra nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa

Trong một lần dạo chơi trong rừng, Thiều Hoa thấy đàn bướm đẻ trứng trên lá dâu; trứng nở ra những con sâu (con tằm), tằm ăn lá dâu lớn lên rồi nhả tơ cuốn quanh mình thành kén. Thấy sợi tơ óng ả, nàng tò mò mang trứng về nuôi, trồng dâu cho tằm ăn, rồi mày mò kéo những sợi tơ từ kén và dệt nên những tấm vải mềm mại. Nhờ quan sát thiên nhiên và chịu khó tìm tòi, công chúa đã tìm ra nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa.

c. Vải lụa làm từ tơ tằm đẹp và quý

Vải lụa dệt từ tơ tằm mềm mại, mịn màng, óng ả và nhẹ nhàng; mặc vào mùa hè thì mát, mùa đông thì ấm. Vì làm ra rất công phu nên lụa trở thành thứ vải đẹp và quý, được mọi người ưa chuộng.

d. Nghề dệt lụa hình thành ở Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc sông Hồng

Sau khi tìm ra nghề, công chúa Thiều Hoa không giữ riêng cho mình mà đem hết lòng truyền dạy cách trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa cho dân. Nhờ công chúa chỉ bảo, nghề dệt lụa dần lan rộng và hình thành ở Cổ Đô cùng mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng. Nhớ ơn nàng, nhân dân tôn công chúa là bà tổ nghề dệt lụa.

e. Chủ đề của bài đọc

Bài đọc ca ngợi công chúa Thiều Hoa — người nhân hậu, yêu thiên nhiên, chịu khó tìm tòi để tìm ra nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa và tận tình truyền dạy cho dân; qua đó thể hiện lòng biết ơn của nhân dân đối với bà tổ nghề dệt lụa.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.