Giải Luyện tập 2 trang 15 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
Viết 2 – 3 câu về người mẹ trong bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, trong đó có sử dụng ít nhất một câu đơn và một câu ghép.
(văn bản: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - Nguyễn Khoa Điềm)
Gợi ý trả lời
Yêu cầu: Viết 2 – 3 câu về người mẹ trong bài thơ, trong đoạn phải có ít nhất một câu đơn (một cụm chủ – vị) và ít nhất một câu ghép (hai cụm chủ – vị trở lên, nối với nhau).
Nhắc lại kiến thức:
- *Câu đơn:* câu chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ.
- *Câu ghép:* câu có hai cụm chủ ngữ – vị ngữ (hai vế) trở lên, các vế nối với nhau bằng dấu câu hoặc từ nối (và, nhưng, vì… nên…, …).
Đoạn văn mẫu (3 câu):
> (1) Người mẹ Tà-ôi trong bài thơ rất tần tảo và giàu lòng yêu thương. (2) Mẹ địu con trên lưng để giã gạo, tỉa bắp nuôi bộ đội đánh giặc. (3) Mẹ vất vả sớm hôm nhưng lòng mẹ vẫn luôn chan chứa yêu thương con và yêu đất nước.
Chỉ rõ các kiểu câu:
a) Câu đơn – câu (1): *“Người mẹ Tà-ôi trong bài thơ / rất tần tảo và giàu lòng yêu thương.”*
- Chỉ có một cụm chủ – vị: CN “Người mẹ Tà-ôi trong bài thơ”, VN “rất tần tảo và giàu lòng yêu thương”.
b) Câu ghép – câu (3): *“Mẹ / vất vả sớm hôm nhưng lòng mẹ / vẫn luôn chan chứa yêu thương con và yêu đất nước.”*
- Vế 1: CN “Mẹ” – VN “vất vả sớm hôm”.
- Vế 2: CN “lòng mẹ” – VN “vẫn luôn chan chứa yêu thương con và yêu đất nước”.
- Hai vế nối với nhau bằng quan hệ từ “nhưng” → đây là câu ghép.
(Câu (2) là câu đơn mở rộng, viết thêm cho đoạn văn đủ ý.)
Kiểm tra lại: Đoạn văn có 3 câu (đạt yêu cầu 2 – 3 câu), nội dung nói về người mẹ trong bài thơ, có 1 câu đơn (câu 1) và 1 câu ghép (câu 3) → đạt đủ yêu cầu của đề.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.