Giải Bài 1 trang 25 SGK Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

Lập dàn ý cho bài văn tả người

*Lưu ý trước khi làm:* Dàn ý được lập dựa trên kết quả quan sát ở Bài 3, nên phải chọn đúng đề em đã chọn và sắp xếp các ý theo một trình tự tả rõ ràng. Dưới đây là dàn ý mẫu cho Đề 1: Tả một người thân trong gia đình em (tả người bà). Trình tự tả được chọn là: tả lần lượt ngoại hình rồi đến hoạt động, tính tình (có đan xen ngoại hình với hoạt động ở phần tả gương mặt và việc làm).

a) Mở bài (chọn cách mở bài gián tiếp)

- Giới thiệu về người được tả: người bà kính yêu của em.
- Nêu mối quan hệ và tình cảm: bà là người đã chăm sóc, gần gũi với em từ nhỏ.
- *Gợi ý câu mở đầu:* "Trong gia đình, người mà em yêu quý và gắn bó nhất chính là bà nội của em."

b) Thân bài (nêu ngắn gọn những đặc điểm của người được tả)

*Tả ngoại hình:*
- Tầm vóc, dáng người: bà đã ngoài bảy mươi tuổi, dáng người nhỏ nhắn, lưng hơi còng.
- Nước da: làn da ngăm, đã có nhiều nếp nhăn vì thời gian.
- Gương mặt: khuôn mặt phúc hậu, đôi mắt hiền từ, mái tóc bạc trắng thường búi gọn phía sau.
- Trang phục: bà thường mặc bộ quần áo nâu giản dị, sạch sẽ.

*Tả hoạt động (việc làm, cử chỉ, lời nói, cách ứng xử):*
- Việc làm: hằng ngày bà quét sân, chăm sóc vườn rau, nấu những món ăn em thích.
- Cử chỉ, lời nói: bàn tay gầy guộc nhưng ấm áp xoa đầu em; giọng nói chậm rãi, ấm áp khi kể chuyện cổ tích.
- Cách ứng xử: bà luôn nhẹ nhàng, ân cần với con cháu và hòa nhã với hàng xóm.

*Tả sở trường, sở thích hoặc tính tình:*
- Sở thích: bà thích trồng hoa, chăm vườn và kể chuyện cổ tích cho các cháu nghe.
- Tính tình: bà hiền hậu, chịu thương chịu khó, luôn yêu thương và quan tâm đến mọi người trong nhà.

c) Kết bài (chọn cách kết bài mở rộng)

- Nêu cảm nghĩ về người được tả: em rất yêu quý và kính trọng bà.
- Mở rộng: em mong bà luôn mạnh khỏe, sống lâu bên con cháu; em tự hứa sẽ chăm ngoan, học giỏi để bà vui lòng.

*Nhận xét về trình tự tả:* Bài văn tả lần lượt từ ngoại hình → hoạt động → tính tình, trong đó có đan xen giữa ngoại hình (bàn tay gầy guộc) với hoạt động (xoa đầu em) để người được tả hiện lên sinh động, chân thực hơn.