Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập một

Giải Bài 1 trang 93 SGK Tiếng Việt 5

Vận dụng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thực hiện dự án: Sổ tay từ ngữ tiếng Việt của em.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 93 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Sơ đồ 4 bước thực hiện dự án (nối bằng mũi tên): (1) Tập hợp một số từ ngữ cần giải thích trong các bài đọc đã học. (2) Tra cứu nghĩa và các thông tin khác của những từ ngữ đó trong từ điển. (3) Sắp xếp từ ngữ theo thứ tự trong bảng chữ cái, ghi chép từ ngữ và thông tin đã tra cứu vào sổ. (4) Thêm các quy ước và trình bày sổ tay giống như một từ điển. Trang trí thật đẹp. Kèm hình một bạn nhỏ cầm cuốn "Từ điển tiếng Việt của em", xung quanh là các bong bóng từ ngữ: ngôi sao, trung du, thưởng thức, du mục, siêng năng, tha thẩn, kì vĩ. Bên phải là mẫu (M:) trang sổ tay mục chữ N: "– Ngôi sao (dt): người đạt thành tích nổi bật trong biểu diễn nghệ thuật hoặc hoạt động thể thao: Ngôi sao sân cỏ."

Gợi ý trả lời

Dự án: Sổ tay từ ngữ tiếng Việt của em

Đây là bài tập dự án, em thực hiện lần lượt theo 4 bước trong sơ đồ. Dưới đây là cách làm mẫu cho các từ ngữ đã cho (ngôi sao, trung du, thưởng thức, du mục, siêng năng, tha thẩn, kì vĩ).

a) Bước 1 – Tập hợp từ ngữ cần giải thích: Em đọc lại các bài đọc đã học và ghi ra những từ ngữ khó, cần giải thích. Ví dụ các từ đã sưu tầm được: *ngôi sao, trung du, thưởng thức, du mục, siêng năng, tha thẩn, kì vĩ.*

b) Bước 2 – Tra cứu nghĩa và thông tin khác trong từ điển: Với mỗi từ, em tra từ điển để biết từ loại (danh từ, động từ, tính từ…) và nghĩa của từ, kèm ví dụ. Kết quả tra cứu:

- ngôi sao (dt): (1) thiên thể tự phát sáng trên bầu trời đêm; (2) người đạt thành tích nổi bật trong nghệ thuật hoặc thể thao. *VD: Ngôi sao sân cỏ.*
- trung du (dt): vùng đất chuyển tiếp giữa miền núi và đồng bằng, có nhiều đồi thấp. *VD: Vùng trung du Bắc Bộ.*
- thưởng thức (đgt): hưởng thụ và đánh giá cái hay, cái đẹp, cái ngon. *VD: Thưởng thức món ăn ngon.*
- du mục (dt/tt): (lối sống) di chuyển nơi ở theo đàn gia súc để tìm đồng cỏ. *VD: Dân du mục.*
- siêng năng (tt): chăm chỉ làm việc, học hành, không lười biếng. *VD: Bạn ấy rất siêng năng.*
- tha thẩn (đgt): đi lại chậm rãi, lững thững một mình, không có mục đích rõ ràng. *VD: Tha thẩn chơi ngoài vườn.*
- kì vĩ (tt): to lớn, đẹp đẽ một cách khác thường, gây cảm phục. *VD: Cảnh thiên nhiên kì vĩ.*

c) Bước 3 – Sắp xếp theo bảng chữ cái và ghi chép vào sổ: Em xếp các từ theo thứ tự chữ cái đầu rồi ghi vào sổ, mỗi từ một dòng theo mẫu *– Từ (từ loại): nghĩa: ví dụ.* Thứ tự đúng: du mục → kì vĩ → ngôi sao → siêng năng → tha thẩn → thưởng thức → trung du.

d) Bước 4 – Thêm quy ước, trình bày và trang trí: Em thêm trang quy ước viết tắt từ loại (dt = danh từ, đgt = động từ, tt = tính từ), chia sổ thành các mục theo chữ cái (A, B, C… N…), đánh số trang, làm mục lục rồi trang trí bìa và các trang cho đẹp giống một cuốn từ điển. Trang mục chữ N trình bày theo mẫu:

> N
> – Ngôi sao (dt): người đạt thành tích nổi bật trong biểu diễn nghệ thuật hoặc hoạt động thể thao: *Ngôi sao sân cỏ.*

Sau khi hoàn thành, em kiểm tra lại: các từ đã xếp đúng bảng chữ cái, mỗi từ có từ loại + nghĩa + ví dụ, quy ước viết tắt rõ ràng và sổ được trang trí hoàn chỉnh.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.