Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập một

Giải Đề bài trang 96 SGK Tiếng Việt 5

Viết: Tìm ý cho đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách   Gợi ý trả lời

Đề bài

Viết đoạn văn giới thiệu một nhân vật trong cuốn sách em đã đọc.

1. Chuẩn bị.
- Em chọn nhân vật trong cuốn sách nào để giới thiệu? Tác giả cuốn sách đó là ai?
- Nhân vật đó có tên là gì?
- Em muốn giới thiệu điều gì về nhân vật?

2. Tìm ý.
G:
Mở đầu: Giới thiệu chung về nhân vật trong cuốn sách (tên sách, tên tác giả, tên nhân vật) và nêu ấn tượng chung về nhân vật.
Triển khai: Chỉ ra những đặc điểm ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ,… của nhân vật; nêu các dẫn chứng được lấy ra từ cuốn sách để minh hoạ cho các đặc điểm của nhân vật.
Kết thúc: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ về nhân vật. Em có thể nêu bài học mà nhân vật đem đến cho em.

3. Góp ý và chỉnh sửa.
- Nêu thông tin chính xác về cuốn sách.
- Giới thiệu đúng đặc điểm nhân vật.
- Đưa dẫn chứng cụ thể về hành động, lời nói, suy nghĩ,… của nhân vật.

Gợi ý trả lời

1. Chuẩn bị

a) *Em chọn nhân vật trong cuốn sách nào để giới thiệu? Tác giả cuốn sách đó là ai?*

- Cuốn sách: Dế Mèn phiêu lưu kí.
- Tác giả: nhà văn Tô Hoài.

b) *Nhân vật đó có tên là gì?*

- Nhân vật em chọn giới thiệu là Dế Mèn.

c) *Em muốn giới thiệu điều gì về nhân vật?*

- Em muốn giới thiệu một chú dế cường tráng, ban đầu còn kiêu căng, xốc nổi nhưng sau đó biết hối lỗi, trở nên dũng cảm và giàu lòng nghĩa hiệp trên đường phiêu lưu.

2. Tìm ý (sắp xếp theo gợi ý G: Mở đầu – Triển khai – Kết thúc)

a) *Mở đầu – Giới thiệu chung về nhân vật và ấn tượng chung*

- Giới thiệu tên sách (*Dế Mèn phiêu lưu kí*), tên tác giả (Tô Hoài), tên nhân vật (Dế Mèn).
- Ấn tượng chung: Dế Mèn là nhân vật để lại cho em nhiều ấn tượng nhất – một chú dế khỏe mạnh, đáng yêu và biết trưởng thành qua từng bài học.

b) *Triển khai – Chỉ ra đặc điểm kèm dẫn chứng từ cuốn sách*

- Ngoại hình: thân hình cường tráng; đôi càng mẫm bóng; những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứng và nhọn hoắt; đôi cánh dài; thân người màu nâu bóng mỡ soi gương được. (dẫn chứng: đoạn tả Dế Mèn ở đầu truyện)
- Hành động: đạp phanh phách vào các ngọn cỏ, trịnh trọng vuốt râu; dám trêu chị Cốc dẫn đến cái chết oan của Dế Choắt; về sau dũng cảm bênh vực kẻ yếu, kết bạn và giúp đỡ mọi người trên đường phiêu lưu.
- Lời nói: lúc đầu huênh hoang, coi thường Dế Choắt; sau khi gây họa thì ân hận, nói lời xin lỗi và tự nhủ phải sống tốt hơn.
- Suy nghĩ: từ chỗ kiêu căng, tự cho mình là "tay ghê gớm", Dế Mèn dần nhận ra lỗi lầm, rút ra bài học "ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ... thì sớm muộn cũng mang vạ vào mình".

c) *Kết thúc – Nhận xét, cảm nghĩ và bài học*

- Nhận xét: Dế Mèn là nhân vật vừa đáng trách lúc đầu, vừa đáng quý về sau vì biết sửa sai và sống nghĩa hiệp.
- Cảm nghĩ, bài học: Em yêu quý Dế Mèn; nhân vật dạy em không nên kiêu căng, phải biết yêu thương, giúp đỡ người yếu hơn mình và dũng cảm nhận lỗi khi làm sai.

3. Góp ý và chỉnh sửa (tự kiểm theo 3 yêu cầu)

- *Thông tin chính xác về cuốn sách:* đã nêu đúng tên sách *Dế Mèn phiêu lưu kí* và tác giả Tô Hoài. ✔
- *Giới thiệu đúng đặc điểm nhân vật:* đã nêu đủ ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ của Dế Mèn. ✔
- *Dẫn chứng cụ thể:* đã có dẫn chứng về hành động (trêu chị Cốc), lời nói (xin lỗi, ân hận) và suy nghĩ (bài học cuối truyện). ✔

→ Sau khi tìm ý và tự góp ý, em có thể dựa vào dàn ý trên để viết thành đoạn văn giới thiệu nhân vật Dế Mèn hoàn chỉnh.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.