Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 2 trang 59 SGK Tiếng Việt 5

Viết: Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Ví dụ 1 (nêu tình cảm, cảm xúc về khung cảnh): "Chiều Ba mươi, bên suối đã thấy bóng các bà, các mẹ rửa rau ngải để làm bánh. Mùi thơm của rau ngải như ướp hương vào dòng suối. Tiếng cười lanh lảnh của đám trẻ con theo chân người lớn ra suối nghịch nước làm đám chim chào mào giật mình bay vụt lên từ bụi cây lúp xúp. Đất trời như được gột rửa và trở nên tinh khiết lạ thường. Tôi bỗng thấy lòng mình như mở ra, trong sáng với hương rau ngải phảng phất xa gần." (Nguyễn Luân)

Ví dụ 2 (nêu tình cảm, cảm xúc về hoạt động): "Chiều mùng 2 tết Thanh minh, cả nhà tôi tất bật làm bánh ngải. Bố vung cao tay chày giã bột. Mẹ khéo léo lật giở từng thớ bột đang chuyển dần sang màu xanh mướt. Còn bà thì tỉ mẩn chuẩn bị vừng đen và mật mía để làm nhân bánh. Tôi chạy lăng xăng từ chỗ nọ sang chỗ kia, lâu lâu lại hít hà căng bụng mùi thơm của mật mía, của bột bánh. Tôi cảm nhận rõ sự rộn ràng, hối hả nhưng ấm áp từ những việc làm của mọi người trong nhà. Vì thế tôi càng háo hức khi nghĩ đến những chiếc bánh ngải đang dần hình thành từ đôi bàn tay của bà, của mẹ, của cha." (Nguyễn Luân)

Viết lại một số câu trong đoạn văn của em theo gợi ý dưới đây:
– Nêu tình cảm, cảm xúc về khung cảnh diễn ra sự việc. Ví dụ:
– Nêu tình cảm, cảm xúc về hoạt động. Ví dụ:

Gợi ý trả lời

Bài 2 (trang 60) – Viết lại một số câu trong đoạn văn của em theo gợi ý

Đây là bài luyện tập *chỉnh sửa* đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc. Yêu cầu không phải viết lại cả đoạn mà chỉ chọn một vài câu còn kể việc một cách khô khan, rồi viết lại cho giàu tình cảm, cảm xúc hơn — theo hai hướng mà hai ví dụ của nhà văn Nguyễn Luân đã gợi ý.

Em hãy đọc lại đoạn văn của mình, gạch chân những câu mới chỉ *tả* hoặc *kể* mà chưa bộc lộ cảm xúc, sau đó thêm từ ngữ, hình ảnh so sánh và câu nêu cảm nghĩ để viết lại. Dưới đây là bài làm mẫu (lấy sự việc *gói bánh chưng ngày Tết* để em tham khảo cách sửa).

a) Nêu tình cảm, cảm xúc về khung cảnh diễn ra sự việc

- *Câu ban đầu (chỉ tả):* "Sáng hai mươi tám Tết, cả nhà em quây quần ở sân để gói bánh chưng."
- *Viết lại (thêm cảm xúc về khung cảnh):* "Sáng hai mươi tám Tết, nắng non trải vàng khắp mảnh sân nhỏ. Mùi lá dong tươi quyện với mùi gạo nếp mới thơm nức khiến lòng em rộn ràng, thấy không khí Tết như đang len lỏi vào từng góc nhà. Cả khoảng sân bỗng ấm áp, thân thương lạ thường."

→ Ở câu viết lại, em đã thêm hình ảnh (*nắng non trải vàng*, *mùi lá dong quyện mùi gạo nếp*) và câu bộc lộ trực tiếp cảm xúc (*lòng em rộn ràng*, *ấm áp, thân thương lạ thường*), giống cách nhà văn tả khung cảnh bên suối chiều Ba mươi ở Ví dụ 1.

b) Nêu tình cảm, cảm xúc về hoạt động

- *Câu ban đầu (chỉ kể):* "Bố lau lá, mẹ đãi đỗ, còn em xếp lá vào khuôn."
- *Viết lại (thêm cảm xúc về hoạt động):* "Bố cẩn thận lau từng chiếc lá dong cho thật sạch, mẹ thoăn thoắt đãi đỗ xanh vàng óng, còn em tỉ mẩn xếp lá vào khuôn. Nhìn mọi người ai cũng tất bật mà vui, em cảm nhận rõ sự đầm ấm, gắn bó của cả gia đình. Vì thế em càng háo hức mong chờ nồi bánh chưng đầu tiên do chính tay mình góp sức gói nên."

→ Ở câu viết lại, em đã dùng các từ ngữ gợi hoạt động (*cẩn thận lau*, *thoăn thoắt đãi đỗ*, *tỉ mẩn xếp lá*) rồi thêm câu nêu cảm xúc (*đầm ấm, gắn bó*, *càng háo hức mong chờ*), giống cách nhà văn tả hoạt động làm bánh ngải ở Ví dụ 2.

Lưu ý khi tự sửa đoạn văn của em:

1. Giữ nguyên sự việc và trình tự, chỉ thay những câu kể/tả khô khan bằng câu giàu cảm xúc hơn.
2. Kết hợp *tả* (hình ảnh, âm thanh, mùi vị) với *nêu cảm nghĩ* (vui, háo hức, xúc động, yêu thương…).
3. Có thể thêm một câu bộc lộ cảm xúc trực tiếp ở cuối để đoạn văn đậm đà tình cảm hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.