Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 1 trang 62 SGK Tiếng Việt 5

Luyện từ và câu: Liên kết câu bằng từ ngữ thay thế   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Cánh đồng cỏ của cao nguyên Gia Lai, Đắk Lắk vào mùa mưa có rất nhiều hồ nước. Đó là những vạt đất trũng, phơi nắng suốt mấy tháng mùa khô. Bước vào mùa mưa, chúng trở thành những hồ nước đầy ăm ắp như những chiếc gương lớn.
(Theo Thiên Lương)

Mỗi từ in đậm trong đoạn văn dưới đây thay thế cho từ ngữ nào? Nêu tác dụng của việc thay thế từ ngữ trong đoạn văn.
Chọn từ ngữ thay thế cho từ in đậm để liên kết các câu trong đoạn văn dưới đây:

thành phố ngàn hoa thành phố du lịch thiên đường du lịch

Gợi ý trả lời

Phân tích ngữ liệu (đánh số câu):

- (1) Cánh đồng cỏ của cao nguyên Gia Lai, Đắk Lắk vào mùa mưa có rất nhiều hồ nước.
- (2) Đó là những vạt đất trũng, phơi nắng suốt mấy tháng mùa khô.
- (3) Bước vào mùa mưa, chúng trở thành những hồ nước đầy ăm ắp như những chiếc gương lớn.

a) Mỗi từ in đậm thay thế cho từ ngữ nào?

- Từ "Đó" (đầu câu 2) thay thế cho cụm từ "rất nhiều hồ nước" (ở câu 1).
- Từ "chúng" (câu 3) thay thế cho cụm từ "những vạt đất trũng" (ở câu 2) — cũng chính là những hồ nước đã nói ở câu 1.

b) Tác dụng của việc thay thế từ ngữ:

Dùng các từ "Đó", "chúng" để thay cho những từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước giúp:
- Tránh lặp đi lặp lại các từ "hồ nước", "vạt đất trũng", khiến lời văn gọn gàng, không nhàm chán.
- Tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, làm cho đoạn văn mạch lạc, rõ ý.

c) Chọn từ ngữ thay thế để liên kết câu (với 3 cụm từ cho sẵn):

Ba cụm từ *thành phố ngàn hoa*, *thành phố du lịch*, *thiên đường du lịch* đều là những cách gọi khác của Đà Lạt. Khi trong đoạn văn tên "Đà Lạt" bị lặp lại nhiều lần, ta có thể thay những lần nhắc lại đó bằng các cụm từ này để câu văn phong phú hơn và vẫn gắn kết với nhau. Ví dụ:
- Lần nhắc lại thứ nhất → thay bằng thành phố ngàn hoa.
- Lần nhắc lại thứ hai → thay bằng thành phố du lịch (hoặc thiên đường du lịch).

*(Lưu ý: phần c chỉ cho sẵn 3 cụm từ thay thế mà chưa kèm đoạn văn cụ thể trong đề; cách làm là thay cho từ ngữ được lặp lại — ở đây là tên riêng "Đà Lạt" — nhằm liên kết câu và tránh lặp từ.)

Kiểm tra lại:** Sau khi thay, đọc lại đoạn văn thấy các câu vẫn nối ý trôi chảy, không lặp từ, nghĩa không đổi → việc thay thế đúng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.