Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 3 trang 91 SGK Tiếng Việt 5

Luyện tập (Đại từ và kết từ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chọn kết từ (mà, cho, như, tuy … nhưng …) thay cho bông hoa.
a. Con người có tổ, có tông
❀ cây có cội, ❀ sông có nguồn.
b. Bầu ơi thương lấy bí cùng
❀ rằng khác giống ❀ chung một giàn.
c. Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời ❀ nói ❀ vừa lòng nhau.
d. Công cha ❀ núi ngất trời
Nghĩa mẹ ❀ nước ngời ngời Biển Đông
Núi cao biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ, ghi lòng con ơi!

Gợi ý trả lời

a.

Hai dòng thơ nói lên sự so sánh: con người có nguồn gốc cũng *giống như* cây có cội, sông có nguồn. Vì vậy ta chọn kết từ như (chỉ sự so sánh) điền vào cả hai bông hoa.

> Con người có tổ, có tông
> Như cây có cội, như sông có nguồn.

b.

Hai dòng thơ nêu lên quan hệ tương phản: *tuy* khác giống (không cùng loài) *nhưng* lại cùng chung một giàn. Đây là cặp kết từ chỉ sự tương phản tuy … nhưng ….

> Bầu ơi thương lấy bí cùng
> Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

c.

- Bông hoa thứ nhất nối "lựa lời" với "nói" → dùng kết từ mà.
- Bông hoa thứ hai chỉ mục đích "nói" để làm "vừa lòng nhau" → dùng kết từ cho.

> Lời nói chẳng mất tiền mua
> Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

d.

Hai dòng thơ so sánh công cha, nghĩa mẹ với núi, với nước. Cả hai bông hoa đều là kết từ so sánh như.

> Công cha như núi ngất trời
> Nghĩa mẹ như nước ngời ngời Biển Đông

Kiểm tra lại: Mỗi kết từ trong ngoặc đều được dùng đúng và hợp nghĩa (như – so sánh; tuy … nhưng … – tương phản; mà, cho – nối ý, chỉ mục đích), các câu đọc lên đều xuôi và đúng với lời ca dao quen thuộc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.