Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 1 trang 95 SGK Tiếng Việt 5

Luyện từ và câu: Luyện tập về câu ghép   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: (1) Các môn sinh đồng thanh dạ ran. (2) Thế là thầy đi trước, trò theo sau. (3) Các anh có tuổi đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, mấy chú tóc để trái đào đi sau cùng. (4) Cụ dẫn học trò đi về cuối làng, đến một ngôi nhà tranh đơn sơ nhưng sáng sủa, ấm cúng.

Tìm các câu ghép trong đoạn văn sau:

(1) Các môn sinh đồng thanh dạ ran. (2) Thế là thầy đi trước, trò theo sau. (3) Các anh có tuổi đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, mấy chú tóc để trái đào đi sau cùng. (4) Cụ dẫn học trò đi về cuối làng, đến một ngôi nhà tranh đơn sơ nhưng sáng sủa, ấm cúng.

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức: Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều vế câu ghép lại. Mỗi vế câu thường có đủ chủ ngữ – vị ngữ (một cụm C–V) và diễn đạt một ý tương đối trọn vẹn.

Ta xét lần lượt từng câu trong đoạn:

a) Câu (1): "Các môn sinh / đồng thanh dạ ran."
- Chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ: CN *Các môn sinh*, VN *đồng thanh dạ ran*.
→ Đây là câu đơn.

b) Câu (2): "Thế là thầy / đi trước, trò / theo sau."
- Có hai cụm chủ ngữ – vị ngữ:
- Vế 1: *thầy* (CN) // *đi trước* (VN)
- Vế 2: *trò* (CN) // *theo sau* (VN)
→ Đây là câu ghép (hai vế nối với nhau bằng dấu phẩy).

c) Câu (3): "Các anh có tuổi / đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn / nhường bước, mấy chú tóc để trái đào / đi sau cùng."
- Có ba cụm chủ ngữ – vị ngữ:
- Vế 1: *Các anh có tuổi* (CN) // *đi ngay sau thầy* (VN)
- Vế 2: *người ít tuổi hơn* (CN) // *nhường bước* (VN)
- Vế 3: *mấy chú tóc để trái đào* (CN) // *đi sau cùng* (VN)
→ Đây là câu ghép (ba vế nối với nhau bằng dấu phẩy).

d) Câu (4): "Cụ / dẫn học trò đi về cuối làng, đến một ngôi nhà tranh đơn sơ nhưng sáng sủa, ấm cúng."
- Chỉ có một chủ ngữ *Cụ*, còn *dẫn học trò đi về cuối làng* và *đến một ngôi nhà tranh...* là hai vị ngữ cùng nói về chủ ngữ ấy (một chủ ngữ – nhiều vị ngữ).
→ Đây là câu đơn, không phải câu ghép.

Kết luận: Các câu ghép trong đoạn văn là câu (2) và câu (3).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.