Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập một

Giải Bài 1 trang 134 SGK Tiếng Việt 5

Luyện từ và câu: Luyện tập về điệp từ, điệp ngữ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xác định điệp từ, điệp ngữ trong những câu thơ, đoạn văn ở cột A. Chọn câu, đoạn phù hợp với ý nêu tác dụng của biện pháp đó ở cột B.

A

a. Ngủ yên, ngủ yên, cò ơi, chớ sợ
Cành có mềm mẹ đã sẵn tay nâng.
(Chế Lan Viên)

b. Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
(Ca dao)

c. Thoắt cái, lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu. Thoắt cái, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận. Thoắt cái, gió xuân hây hẩy nồng nàn với những bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý.
(Nguyễn Phan Hách)

B

- Làm nổi bật các bộ phận của hoa sen, phần nào cũng đẹp đẽ, từ đó nhấn mạnh vẻ đẹp bình dị mà thanh cao của loài hoa này.
- Làm nổi bật sự thay đổi nhanh chóng của vạn vật.
- Lặp lại lời vỗ về của "cò mẹ", tạo nên âm hưởng của lời ru ngọt ngào, qua đó nhấn mạnh tình yêu thương của "cò mẹ" đối với con.

Gợi ý trả lời

Cách làm: Với mỗi ngữ liệu ở cột A, em tìm từ ngữ được lặp lại (đó là điệp từ, điệp ngữ), rồi nối với ý nêu đúng tác dụng của phép điệp đó ở cột B.

a. *"Ngủ yên, ngủ yên, cò ơi, chớ sợ / Cành có mềm mẹ đã sẵn tay nâng."*
- Điệp từ: "ngủ yên" (lặp lại 2 lần).
- Tác dụng: Lặp lại lời vỗ về của "cò mẹ", tạo nên âm hưởng của lời ru ngọt ngào, qua đó nhấn mạnh tình yêu thương của "cò mẹ" đối với con.

b. *"Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng / Nhị vàng, bông trắng, lá xanh..."*
- Điệp ngữ: "lá xanh", "bông trắng", "nhị vàng" (được lặp lại, lại đảo trật tự ở câu sau).
- Tác dụng: Làm nổi bật các bộ phận của hoa sen, phần nào cũng đẹp đẽ, từ đó nhấn mạnh vẻ đẹp bình dị mà thanh cao của loài hoa này.

c. *"Thoắt cái, lá vàng rơi... Thoắt cái, trắng long lanh... Thoắt cái, gió xuân hây hẩy..."*
- Điệp ngữ: "Thoắt cái" (lặp lại 3 lần ở đầu câu).
- Tác dụng: Làm nổi bật sự thay đổi nhanh chóng của vạn vật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.