Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập một

Giải Bài 3 trang 161 SGK Tiếng Việt 5

Ôn tập và đánh giá cuối học kì I   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Phượng không phải là một đoá, không phải vài cành; phượng đây là cả một loạt, cả một vùng, cả một góc trời đỏ rực. Mỗi hoa chỉ là một phần tử của xã hội thắm tươi; người ta quên đoá hoa, chỉ nghĩ đến cây, đến hàng, đến những tán hoa lớn xoè ra như muôn ngàn con bướm thắm đậu khít nhau.
(Xuân Diệu)

Thực hiện các yêu cầu sau:
a. Tìm các điệp từ, điệp ngữ được sử dụng trong đoạn trích dưới đây:

Phượng không phải là một đoá, không phải vài cành; phượng đây là cả một loạt, cả một vùng, cả một góc trời đỏ rực. Mỗi hoa chỉ là một phần tử của xã hội thắm tươi; người ta quên đoá hoa, chỉ nghĩ đến cây, đến hàng, đến những tán hoa lớn xoè ra như muôn ngàn con bướm thắm đậu khít nhau.
(Xuân Diệu)
b. Việc sử dụng các điệp từ, điệp ngữ trên có tác dụng gì?
G: Nhấn mạnh vẻ đẹp rực rỡ của hoa phượng.

Gợi ý trả lời

a. Tìm các điệp từ, điệp ngữ:

Trong đoạn trích, tác giả Xuân Diệu đã sử dụng các điệp từ, điệp ngữ sau:

- "phượng" (điệp từ): *"Phượng không phải là một đoá... phượng đây là cả một loạt..."*
- "không phải" (điệp ngữ): *"không phải là một đoá, không phải vài cành"*
- "cả một" (điệp ngữ): *"cả một loạt, cả một vùng, cả một góc trời đỏ rực"*
- "đến" (điệp từ): *"nghĩ đến cây, đến hàng, đến những tán hoa lớn"*

b. Tác dụng của việc sử dụng các điệp từ, điệp ngữ:

Việc lặp lại các từ ngữ trên có tác dụng:

- Nhấn mạnh vẻ đẹp rực rỡ, chói lọi và số lượng đông đảo, nhiều vô kể của hoa phượng (phượng nở thành "cả một loạt, cả một vùng, cả một góc trời đỏ rực" chứ không lẻ tẻ "một đoá", "vài cành").
- Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng tiến cho câu văn, khiến hình ảnh hoa phượng hiện lên thật mạnh mẽ, ấn tượng.
- Bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng, say mê, trầm trồ của tác giả trước vẻ đẹp rực rỡ của hoa phượng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.