Sách giáo khoa Tin học 12

Giải Vận dụng 1 trang 75 SGK Tin học 12

Bài 14. Định dạng văn bản bằng CSS   Đã kiểm

Đề bài

Trong các phần mềm soạn thảo văn bản thường có chức năng tạo các mẫu định dạng Style Sheet, dùng để tạo khuôn cho các đoạn (paragraph) của văn bản. Em hãy trình bày sự giống nhau và tương thích của Style Sheet trong các phần mềm soạn thảo văn bản với CSS của trang web.

Lời giải

Bản chất của hai công cụ

- *Style Sheet (mẫu định dạng, thường gọi là Style) trong phần mềm soạn thảo* (Word, Writer…): là một tập hợp thuộc tính định dạng được đặt tên sẵn (phông chữ, cỡ chữ, kiểu đậm/nghiêng, màu chữ, căn lề, khoảng cách dòng, khoảng cách đoạn…). Áp một Style cho một đoạn (paragraph) thì đoạn đó nhận toàn bộ các thuộc tính đã khai báo.
- *CSS (Cascading Style Sheets) của trang web*: là tập hợp các quy tắc định dạng (bộ chọn + các cặp `thuộc tính: giá trị`) quy định cách hiển thị các phần tử HTML.

a) Sự giống nhau

- Tách nội dung khỏi hình thức trình bày: nội dung được soạn riêng, còn cách trình bày khai báo trong mẫu định dạng. Đây là nguyên lí chung của cả hai.
- Khai báo một lần, tái sử dụng cho nhiều đối tượng: một Style áp cho nhiều đoạn, cũng như một quy tắc CSS áp cho nhiều phần tử HTML.
- Cùng loại thuộc tính trình bày: phông chữ, cỡ chữ, màu sắc, kiểu chữ, căn lề, khoảng cách dòng/đoạn…
- Sửa một nơi, cập nhật đồng loạt: chỉ cần chỉnh lại định nghĩa mẫu/quy tắc thì mọi đoạn (hay phần tử) đang dùng mẫu đó tự thay đổi theo → văn bản/trang web nhất quán, dễ bảo trì.
- Có cơ chế kế thừa: trong soạn thảo, một Style có thể dựa trên (based on) Style khác; trong CSS có tính kế thừa và quy tắc xếp chồng (cascade), quy tắc cụ thể hơn ghi đè quy tắc chung hơn.

b) Sự tương thích

- Vì cùng nguyên lí và cùng tập thuộc tính định dạng nên người quen dùng Style trong soạn thảo dễ dàng tiếp cận, hiểu được cách dùng CSS (và ngược lại).
- Có thể chuyển đổi được: nhiều phần mềm soạn thảo (ví dụ Microsoft Word) có chức năng lưu tài liệu dưới dạng HTML; khi đó các Style trong tài liệu được chuyển thành các quy tắc CSS tương ứng, giữ gần đúng định dạng khi hiển thị trên trình duyệt. Đây chính là biểu hiện rõ nhất của sự tương thích.
- Tuy nhiên, hai công cụ không dùng chung cú pháp và không dùng chung định dạng tệp: Style được lưu bên trong định dạng riêng của tài liệu, còn CSS là tệp văn bản theo chuẩn web (W3C). Do đó không thể lấy trực tiếp Style của Word làm CSS (hay ngược lại) mà phải qua bước chuyển đổi.

Kết luận: Style Sheet trong phần mềm soạn thảo và CSS của trang web tương đồng về bản chất, nguyên lí và tập thuộc tính; chúng tương thích ở mức có thể chuyển đổi qua lại (tiêu biểu là lưu văn bản sang HTML), nhưng không tương thích trực tiếp về cú pháp và định dạng lưu trữ.

Đáp số

Giống nhau: đều tách nội dung khỏi hình thức, khai báo mẫu một lần rồi áp cho nhiều đối tượng, cùng tập thuộc tính định dạng, sửa một nơi cập nhật đồng loạt, có cơ chế kế thừa. Tương thích: cùng nguyên lí và tập thuộc tính nên dễ chuyển tư duy và có thể chuyển đổi (lưu tài liệu sang HTML thì Style thành CSS), nhưng khác cú pháp/định dạng tệp nên không dùng trực tiếp lẫn nhau mà phải qua bước chuyển đổi.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.