Giải Vận dụng trang 14 SGK Tin học 12
Đề bài
Hãy tìm hiểu cách thức hoạt động của ứng dụng tìm đường trên Google Maps để nhận biết các biểu hiện "thông minh" của ứng dụng này.
Lời giải
Phân tích yêu cầu
Ứng dụng tìm đường trên Google Maps là một ví dụ điển hình của hệ thống có tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI). Để nhận biết các biểu hiện "thông minh", ta tìm hiểu cách thức hoạt động của ứng dụng rồi đối chiếu với các đặc trưng của một hệ thống AI (thu nhận dữ liệu, xử lí – suy luận, học hỏi và đưa ra quyết định hợp lí giống như con người).
a) Cách thức hoạt động của ứng dụng tìm đường
- *Thu nhận dữ liệu đầu vào:* Ứng dụng xác định vị trí hiện tại của người dùng qua GPS, nhận điểm đến do người dùng nhập, đồng thời thu thập dữ liệu bản đồ số (mạng lưới đường, nút giao, điểm địa lí).
- *Thu thập dữ liệu thời gian thực:* Hệ thống liên tục nhận dữ liệu về tình trạng giao thông (mật độ xe, tốc độ di chuyển, điểm ùn tắc, tai nạn, công trình thi công) từ hàng triệu thiết bị đang di chuyển trên đường và từ các nguồn phản hồi của người dùng.
- *Xử lí và tìm lời giải:* Dựa trên bản đồ và dữ liệu giao thông, ứng dụng dùng các thuật toán tìm đường đi ngắn nhất / nhanh nhất để tính toán lộ trình tối ưu giữa điểm đi và điểm đến.
- *Đưa ra kết quả và dự báo:* Ứng dụng gợi ý một hoặc nhiều lộ trình, ước tính thời gian đến nơi, dự báo tình hình giao thông và chỉ dẫn từng chặng.
- *Dẫn đường và cập nhật liên tục:* Trong quá trình di chuyển, ứng dụng theo dõi vị trí, phát lệnh chỉ đường bằng giọng nói, và tự động tính lại lộ trình khi người dùng đi sai hoặc khi điều kiện giao thông thay đổi.
b) Các biểu hiện "thông minh" của ứng dụng
Đối chiếu cách hoạt động trên với đặc trưng của hệ thống AI, có thể nhận ra các biểu hiện thông minh sau:
1. *Khả năng "nhận thức" môi trường:* thu nhận và hiểu được dữ liệu từ thế giới thực (vị trí, bản đồ, tình trạng giao thông theo thời gian thực) giống như con người quan sát đường đi.
2. *Khả năng suy luận và giải quyết vấn đề:* tự tính toán, lựa chọn lộ trình tối ưu trong vô số đường đi có thể — một công việc đòi hỏi trí tuệ.
3. *Khả năng dự báo:* ước lượng thời gian đến nơi và dự đoán tình hình giao thông sắp tới dựa trên dữ liệu đã học.
4. *Khả năng thích nghi và tự điều chỉnh:* tự động đổi lộ trình khi gặp ùn tắc, sự cố hoặc khi người dùng đi chệch hướng, không cần con người can thiệp.
5. *Khả năng học hỏi:* càng dùng nhiều, với càng nhiều dữ liệu thu thập được, ứng dụng gợi ý càng chính xác — thể hiện việc học từ dữ liệu.
6. *Tương tác tự nhiên với con người:* giao tiếp, chỉ đường bằng giọng nói và ngôn ngữ tự nhiên, tạo cảm giác như có một "người dẫn đường".
Kết luận: Nhờ các khả năng nhận thức, suy luận, dự báo, thích nghi, học hỏi và tương tác tự nhiên nêu trên, ứng dụng tìm đường trên Google Maps thể hiện rõ các biểu hiện "thông minh" của một hệ thống Trí tuệ nhân tạo.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.