Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Hoạt động 6 trang 9 SGK Toán 10

Bài 1. Mệnh đề   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy xác định tính đúng sai của mệnh đề sau:
"Một số tự nhiên chia hết cho 5 nếu số đó có chữ số tận cùng bằng 0 hoặc 5 và ngược lại".

Lời giải

Mệnh đề đã cho có dạng "P nếu và chỉ nếu Q" (mệnh đề kéo theo cả hai chiều), với:

- P: "Số tự nhiên nn chia hết cho 5".
- Q: "Số tự nhiên nn có chữ số tận cùng bằng 0 hoặc 5".

Ta xét tính đúng sai của cả hai chiều.

Chiều thuận: "Nếu nn có chữ số tận cùng bằng 0 hoặc 5 thì nn chia hết cho 5" (Q ⇒\Rightarrow P).

Mọi số tự nhiên đều viết được dưới dạng n=ak…a1a0‾n = \overline{a_k \ldots a_1 a_0}, trong đó phần tạo bởi các chữ số từ hàng chục trở lên luôn chia hết cho 10, nên chia hết cho 5; phần còn lại là chữ số tận cùng a0a_0. Do đó nn chia hết cho 5 khi và chỉ khi a0a_0 chia hết cho 5. Nếu a0=0a_0 = 0 hoặc a0=5a_0 = 5 thì a0a_0 chia hết cho 5, suy ra nn chia hết cho 5. Vậy chiều thuận đúng.

Chiều đảo: "Nếu nn chia hết cho 5 thì nn có chữ số tận cùng bằng 0 hoặc 5" (P ⇒\Rightarrow Q).

Nếu nn chia hết cho 5 thì theo nhận xét trên, chữ số tận cùng a0a_0 phải chia hết cho 5. Mà a0a_0 là một chữ số (0≤a0≤90 \le a_0 \le 9), nên a0=0a_0 = 0 hoặc a0=5a_0 = 5. Vậy chiều đảo đúng.

Kết luận: Cả hai chiều đều đúng, nên mệnh đề tương đương "nn chia hết cho 5 ⇔\Leftrightarrow nn có chữ số tận cùng bằng 0 hoặc 5" là một mệnh đề đúng.

Đáp số

Mệnh đề đúng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.