Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Hoạt động 3 trang 23 SGK Toán 10

Bài 3. Bất phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường thẳng dd: 2x−y=42x - y = 4 trên mặt phẳng toạ độ OxyOxy (H.2.1). Đường thẳng này chia mặt phẳng thành hai nửa mặt phẳng.

a) Các điểm O(0;0)O(0; 0), A(−1;3)A(-1; 3) và B(−2;−2)B(-2; -2) có thuộc cùng một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng dd không?
Tính giá trị của biểu thức 2x−y2x - y tại các điểm đó và so sánh với 4.

b) Trả lời câu hỏi tương tự như câu a với các điểm C(3;1)C(3; 1), D(4;−1)D(4; -1).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 23 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 2.1: Hệ trục toạ độ OxyOxy. Đường thẳng dd: 2x−y=42x - y = 4 là đường thẳng dốc lên đi qua điểm (2;0)(2; 0) trên trục hoành và điểm (0;−4)(0; -4) trên trục tung. Các điểm được đánh dấu: A(−1;3)A(-1; 3), B(−2;−2)B(-2; -2), C(3;1)C(3; 1), D(4;−1)D(4; -1) và gốc O(0;0)O(0; 0). Trên trục hoành có đánh dấu các giá trị −2,−1,2,3,4-2, -1, 2, 3, 4; trên trục tung có −4,−2,−1,1,3-4, -2, -1, 1, 3.

Lời giải

a) Tính giá trị của biểu thức 2x−y2x - y tại từng điểm rồi so sánh với 44:

- Tại O(0;0)O(0; 0): 2x−y=2⋅0−0=02x - y = 2\cdot 0 - 0 = 0. Ta có 0<40 < 4.
- Tại A(−1;3)A(-1; 3): 2x−y=2⋅(−1)−3=−52x - y = 2\cdot(-1) - 3 = -5. Ta có −5<4-5 < 4.
- Tại B(−2;−2)B(-2; -2): 2x−y=2⋅(−2)−(−2)=−22x - y = 2\cdot(-2) - (-2) = -2. Ta có −2<4-2 < 4.

Tại cả ba điểm OO, AA, BB biểu thức 2x−y2x - y đều nhận giá trị nhỏ hơn 44. Do đó ba điểm OO, AA, BB cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng dd (nửa mặt phẳng ứng với 2x−y<42x - y < 4).

b) Tính giá trị của biểu thức 2x−y2x - y tại CC, DD rồi so sánh với 44:

- Tại C(3;1)C(3; 1): 2x−y=2⋅3−1=52x - y = 2\cdot 3 - 1 = 5. Ta có 5>45 > 4.
- Tại D(4;−1)D(4; -1): 2x−y=2⋅4−(−1)=92x - y = 2\cdot 4 - (-1) = 9. Ta có 9>49 > 4.

Tại cả hai điểm CC, DD biểu thức 2x−y2x - y đều nhận giá trị lớn hơn 44. Do đó hai điểm CC, DD cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng dd (nửa mặt phẳng ứng với 2x−y>42x - y > 4), và đây là nửa mặt phẳng khác với nửa mặt phẳng chứa OO, AA, BB ở câu a.

Đáp số

O, A, B cùng thuộc một nửa mặt phẳng (2x−y<42x-y<4)C, D cùng thuộc một nửa mặt phẳng (2x−y>42x-y>4), khác nửa mặt phẳng chứa O, A, B

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.