Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Vận dụng trang 30 SGK Toán 10

Bài 4. Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một cửa hàng có kế hoạch nhập về hai loại máy tính AA và BB, giá mỗi chiếc lần lượt là 10 triệu đồng và 20 triệu đồng với số vốn ban đầu không vượt quá 4 tỉ đồng. Loại máy AA mang lại lợi nhuận 2,5 triệu đồng cho mỗi máy bán được và loại máy BB mang lại lợi nhuận là 4 triệu đồng cho mỗi máy bán được. Cửa hàng ước tính rằng tổng nhu cầu hằng tháng sẽ không vượt quá 250 máy. Giả sử trong một tháng cửa hàng cần nhập số máy tính loại AA là xx và số máy tính loại BB là yy.

a) Viết các bất phương trình biểu thị các điều kiện của bài toán thành một hệ bất phương trình rồi xác định miền nghiệm của hệ đó.

b) Gọi FF (triệu đồng) là lợi nhuận mà cửa hàng thu được trong tháng đó khi bán xx máy tính loại AA và yy máy tính loại BB. Hãy biểu diễn FF theo xx và yy.

c) Tìm số lượng máy tính mỗi loại cửa hàng cần nhập về trong tháng đó để lợi nhuận thu được là lớn nhất.

Lời giải

## a) Lập hệ bất phương trình và xác định miền nghiệm

Gọi xx là số máy loại AA, yy là số máy loại BB cần nhập trong tháng (x≥0, y≥0)(x \ge 0,\ y \ge 0).

- Số vốn nhập hàng (triệu đồng) là 10x+20y10x + 20y, không vượt quá 44 tỉ =4000= 4000 triệu đồng:
10x+20y≤4000  ⇔  x+2y≤400.10x + 20y \le 4000 \;\Leftrightarrow\; x + 2y \le 400.
- Tổng nhu cầu hằng tháng không vượt quá 250250 máy:
x+y≤250.x + y \le 250.

Vậy ta có hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn:
{x+2y≤400x+y≤250x≥0y≥0\begin{cases} x + 2y \le 400 \\ x + y \le 250 \\ x \ge 0 \\ y \ge 0 \end{cases}

Xác định miền nghiệm: Miền nghiệm của hệ là phần mặt phẳng giới hạn bởi các đường thẳng x+2y=400x + 2y = 400, x+y=250x + y = 250, x=0x = 0, y=0y = 0. Đó là miền đa giác OABCOABC (phần chung của bốn nửa mặt phẳng) với các đỉnh:

- O(0;0)O(0;0)
- A(250;0)A(250;0) (giao của x+y=250x+y=250 với trục OxOx)
- B(100;150)B(100;150) (giao của hai đường x+y=250x+y=250 và x+2y=400x+2y=400)
- C(0;200)C(0;200) (giao của x+2y=400x+2y=400 với trục OyOy)

Miền nghiệm là miền tứ giác OABCOABC kể cả biên.

##

b) Biểu diễn lợi nhuận FF theo xx và yy

Mỗi máy loại AA cho lợi nhuận 2,52{,}5 triệu đồng, mỗi máy loại BB cho lợi nhuận 44 triệu đồng, nên lợi nhuận trong tháng là:
F=2,5x+4y(triệu đồng).F = 2{,}5x + 4y \quad (\text{triệu đồng}).

##

c) Tìm số máy mỗi loại để lợi nhuận lớn nhất

Biểu thức F=2,5x+4yF = 2{,}5x + 4y đạt giá trị lớn nhất tại một trong các đỉnh của miền đa giác OABCOABC. Tính FF tại các đỉnh:

- Tại O(0;0)O(0;0): F=2,5⋅0+4⋅0=0.F = 2{,}5\cdot 0 + 4\cdot 0 = 0.
- Tại A(250;0)A(250;0): F=2,5⋅250+4⋅0=625.F = 2{,}5\cdot 250 + 4\cdot 0 = 625.
- Tại B(100;150)B(100;150): F=2,5⋅100+4⋅150=250+600=850.F = 2{,}5\cdot 100 + 4\cdot 150 = 250 + 600 = 850.
- Tại C(0;200)C(0;200): F=2,5⋅0+4⋅200=800.F = 2{,}5\cdot 0 + 4\cdot 200 = 800.

So sánh: FF lớn nhất bằng 850850 triệu đồng, đạt được tại đỉnh B(100;150)B(100;150).

Kiểm tra: với x=100, y=150x=100,\ y=150: vốn =10⋅100+20⋅150=1000+3000=4000≤4000=10\cdot100+20\cdot150=1000+3000=4000 \le 4000 (thỏa mãn, dùng hết vốn); tổng máy =100+150=250≤250=100+150=250 \le 250 (thỏa mãn). Hợp lệ.

Kết luận: Cửa hàng cần nhập 100100 máy loại AA và 150150 máy loại BB để lợi nhuận lớn nhất là 850850 triệu đồng.

Đáp số

Hệ: x+2y≤400; x+y≤250; x≥0; y≥0x+2y\le400;\ x+y\le250;\ x\ge0;\ y\ge0; miền nghiệm là tứ giác OABCOABC với O(0;0),A(250;0),B(100;150),C(0;200)O(0;0),A(250;0),B(100;150),C(0;200)F=2,5x+4yF = 2{,}5x + 4y (triệu đồng)Nhập 100 máy A và 150 máy B; lợi nhuận lớn nhất 850 triệu đồng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.