Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.15 trang 44 SGK Toán 10

Bài tập cuối chương III   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có B^=60∘\widehat{B}=60^\circ, C^=45∘\widehat{C}=45^\circ, AC=10AC=10. Tính aa, RR, SS, rr.

Lời giải

Phân tích. Kí hiệu a=BCa=BC (đối góc AA), b=CAb=CA (đối góc BB), c=ABc=AB (đối góc CC). Theo giả thiết AC=b=10AC=b=10, B^=60∘\widehat{B}=60^\circ, C^=45∘\widehat{C}=45^\circ.

Vì tổng ba góc bằng 180∘180^\circ nên
A^=180∘−B^−C^=180∘−60∘−45∘=75∘.\widehat{A}=180^\circ-\widehat{B}-\widehat{C}=180^\circ-60^\circ-45^\circ=75^\circ.

a) Tính bán kính RR.

Áp dụng định lí sin với cạnh bb và góc BB:
bsin⁡B=2R ⇒ R=b2sin⁡B=102sin⁡60∘=102⋅32=103=1033≈5,77.\frac{b}{\sin B}=2R\ \Rightarrow\ R=\frac{b}{2\sin B}=\frac{10}{2\sin 60^\circ}=\frac{10}{2\cdot\frac{\sqrt3}{2}}=\frac{10}{\sqrt3}=\frac{10\sqrt3}{3}\approx 5{,}77.

b) Tính cạnh aa.

Vẫn theo định lí sin: asin⁡A=2R\dfrac{a}{\sin A}=2R, do đó
a=2Rsin⁡A=203⋅sin⁡75∘=203⋅6+24≈11,15.a=2R\sin A=\frac{20}{\sqrt3}\cdot\sin 75^\circ=\frac{20}{\sqrt3}\cdot\frac{\sqrt6+\sqrt2}{4}\approx 11{,}15.

c) Tính diện tích SS.

Để dùng công thức S=12 a bsin⁡CS=\frac12\,a\,b\sin C ta cần thêm cạnh (hoặc dùng luôn aa, bb và góc xen giữa CC). Góc CC nằm giữa hai cạnh a=BCa=BC và b=CAb=CA, nên
S=12 a bsin⁡C=12⋅11,15⋅10⋅sin⁡45∘=12⋅11,15⋅10⋅22≈39,43.S=\frac12\,a\,b\sin C=\frac12\cdot 11{,}15\cdot 10\cdot\sin 45^\circ=\frac12\cdot 11{,}15\cdot 10\cdot\frac{\sqrt2}{2}\approx 39{,}43.

d) Tính bán kính rr của đường tròn nội tiếp.

Tính thêm cạnh c=ABc=AB: c=2Rsin⁡C=203⋅22=1063≈8,16.c=2R\sin C=\dfrac{20}{\sqrt3}\cdot\dfrac{\sqrt2}{2}=\dfrac{10\sqrt6}{3}\approx 8{,}16.

Nửa chu vi:
p=a+b+c2≈11,15+10+8,162≈14,66.p=\frac{a+b+c}{2}\approx\frac{11{,}15+10+8{,}16}{2}\approx 14{,}66.

Từ công thức S=prS=pr suy ra
r=Sp≈39,4314,66≈2,69.r=\frac{S}{p}\approx\frac{39{,}43}{14{,}66}\approx 2{,}69.

Kiểm tra. R=1033≈5,77R=\dfrac{10\sqrt3}{3}\approx5{,}77; a≈11,15<b+ca\approx11{,}15<b+c và lớn nhất vì đối góc lớn nhất 75∘75^\circ (hợp lí); S=pr≈14,66⋅2,69≈39,4S=pr\approx14{,}66\cdot2{,}69\approx39{,}4 khớp với diện tích đã tính. Các kết quả nhất quán.

Đáp số

a ≈ 11,15R = 10√3/3 ≈ 5,77S ≈ 39,43r ≈ 2,69

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.