Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Hoạt động 3 trang 52 SGK Toán 10

Bài 8. Tổng và hiệu của hai vectơ   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Trong Hình 4.14a, hãy chỉ ra vectơ a⃗+b⃗\vec{a}+\vec{b} và vectơ b⃗+a⃗\vec{b}+\vec{a}.

b) Trong Hình 4.14b, hãy chỉ ra vectơ (a⃗+b⃗)+c⃗(\vec{a}+\vec{b})+\vec{c} và vectơ a⃗+(b⃗+c⃗)\vec{a}+(\vec{b}+\vec{c}).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 52 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.14 gồm hai phần.

a) Hình bình hành ABCD: đỉnh A dưới-trái, B trên-trái, C trên-phải, D dưới-phải. Cạnh AB mang vectơ a⃗\vec{a}, cạnh BC mang vectơ b⃗\vec{b}; cạnh AD mang vectơ b⃗\vec{b}, cạnh DC mang vectơ a⃗\vec{a}; đường chéo AC được vẽ.

b) Tứ giác ABCD (A dưới-trái, B trên-trái, C trên-phải, D dưới-phải): cạnh AB là a⃗\vec{a}, cạnh BC là b⃗\vec{b}, cạnh CD là c⃗\vec{c}; các đường chéo nét đứt AC (ứng với a⃗+b⃗\vec{a}+\vec{b}) và BD (ứng với b⃗+c⃗\vec{b}+\vec{c}) được vẽ.

Lời giải

a) Trong Hình 4.14a (hình bình hành ABCDABCD):

Theo quy tắc ba điểm, nối tiếp hai vectơ a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b}:
a⃗+b⃗=AB⃗+BC⃗=AC⃗.\vec{a}+\vec{b}=\vec{AB}+\vec{BC}=\vec{AC}.

Tương tự, nối tiếp b⃗\vec{b} và a⃗\vec{a} (theo cạnh ADAD rồi DCDC):
b⃗+a⃗=AD⃗+DC⃗=AC⃗.\vec{b}+\vec{a}=\vec{AD}+\vec{DC}=\vec{AC}.

Vậy cả a⃗+b⃗\vec{a}+\vec{b} và b⃗+a⃗\vec{b}+\vec{a} đều là vectơ AC⃗\vec{AC} (đường chéo ACAC). Do đó a⃗+b⃗=b⃗+a⃗\vec{a}+\vec{b}=\vec{b}+\vec{a} (tính chất giao hoán).

b) Trong Hình 4.14b (tứ giác ABCDABCD với AB⃗=a⃗\vec{AB}=\vec{a}, BC⃗=b⃗\vec{BC}=\vec{b}, CD⃗=c⃗\vec{CD}=\vec{c}):

Vì a⃗+b⃗=AB⃗+BC⃗=AC⃗\vec{a}+\vec{b}=\vec{AB}+\vec{BC}=\vec{AC} nên:
(a⃗+b⃗)+c⃗=AC⃗+CD⃗=AD⃗.(\vec{a}+\vec{b})+\vec{c}=\vec{AC}+\vec{CD}=\vec{AD}.

Vì b⃗+c⃗=BC⃗+CD⃗=BD⃗\vec{b}+\vec{c}=\vec{BC}+\vec{CD}=\vec{BD} nên:
a⃗+(b⃗+c⃗)=AB⃗+BD⃗=AD⃗.\vec{a}+(\vec{b}+\vec{c})=\vec{AB}+\vec{BD}=\vec{AD}.

Vậy cả (a⃗+b⃗)+c⃗(\vec{a}+\vec{b})+\vec{c} và a⃗+(b⃗+c⃗)\vec{a}+(\vec{b}+\vec{c}) đều là vectơ AD⃗\vec{AD}. Do đó (a⃗+b⃗)+c⃗=a⃗+(b⃗+c⃗)(\vec{a}+\vec{b})+\vec{c}=\vec{a}+(\vec{b}+\vec{c}) (tính chất kết hợp).

Đáp số

a⃗+b⃗=b⃗+a⃗=AC⃗\vec{a}+\vec{b}=\vec{b}+\vec{a}=\vec{AC}(a⃗+b⃗)+c⃗=a⃗+(b⃗+c⃗)=AD⃗(\vec{a}+\vec{b})+\vec{c}=\vec{a}+(\vec{b}+\vec{c})=\vec{AD}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.