Giải Vận dụng trang 54 SGK Toán 10
Đề bài
Tính lực kéo cần thiết để kéo một khẩu pháo có trọng lượng 22 148 N (ứng với khối lượng xấp xỉ 2 260 kg) lên một con dốc nghiêng so với phương nằm ngang (H.4.18). Nếu lực kéo của mỗi người bằng 100 N, thì cần tối thiểu bao nhiêu người để kéo pháo?
Hình 4.18: Mặt dốc nghiêng tạo góc với phương nằm ngang. Khẩu pháo đặt tại điểm C trên mặt dốc, chịu ba lực: trọng lực hướng thẳng đứng xuống dưới (độ lớn 22 148 N), phản lực vuông góc với mặt dốc hướng lên trên (độ lớn ), và lực kéo theo phương dốc hướng từ chân dốc lên đỉnh dốc.
Lời giải
Phân tích các lực tác dụng lên khẩu pháo.
Khẩu pháo đặt tại chịu tác dụng của ba lực:
- Trọng lực hướng thẳng đứng xuống dưới, N;
- Phản lực vuông góc với mặt dốc;
- Lực kéo dọc theo mặt dốc, hướng lên đỉnh dốc.
Để khẩu pháo cân bằng (không bị trượt xuống) thì tổng ba lực bằng vectơ-không:
Lập hệ thức giữa các độ lớn.
Từ đẳng thức trên suy ra . Vì nằm dọc theo mặt dốc còn vuông góc với mặt dốc nên . Do đó và là hai cạnh góc vuông của tam giác vuông có cạnh huyền là (độ lớn ).
Mặt dốc nghiêng so với phương ngang nên phương của (pháp tuyến mặt dốc) hợp với phương thẳng đứng một góc . Vì vậy:
Tính độ lớn lực kéo.
Vậy cần một lực kéo tối thiểu N để giữ (kéo) khẩu pháo lên dốc.
Tính số người cần thiết.
Mỗi người kéo được một lực N nên số người cần thiết là:
Vì số người là số nguyên nên cần tối thiểu người.
Kiểm tra lại: người chỉ kéo được N (chưa đủ); người kéo được N (đủ). Vậy cần tối thiểu 111 người.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.