Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Vận dụng trang 34 SGK Toán 10

Bài 19. Phương trình đường thẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Việc quy đổi nhiệt độ giữa đơn vị độ C (Anders Celsius, 1701 – 1744) và đơn vị độ F (Daniel Fahrenheit, 1686 – 1736) được xác định bởi hai mốc sau:

Nước đóng băng ở 0 °C, 32 °F;

Nước sôi ở 100 °C, 212 °F.

Trong quy đổi đó, nếu aa °C tương ứng với bb °F thì trên mặt phẳng toạ độ OxyOxy, điểm M(a;b)M(a; b) thuộc đường thẳng đi qua A(0;32)A(0; 32) và B(100;212)B(100; 212).

Hỏi 0 °F, 100 °F tương ứng với bao nhiêu độ C?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 34 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình ảnh một nhiệt kế tròn (Thermometer) dùng hai đơn vị đo là độ F và độ C, với hai vòng thang đo tương ứng. Hình chỉ mang tính minh hoạ.

Lời giải

Lập phương trình đường thẳng ABAB.

Đường thẳng ABAB đi qua A(0;32)A(0; 32) và B(100;212)B(100; 212) nên nhận AB⃗=(100;180)\vec{AB} = (100; 180) làm vectơ chỉ phương.

Vì đường thẳng đi qua A(0;32)A(0; 32) và cắt trục tung tại điểm có tung độ 3232, ta tìm phương trình dạng y=kx+my = kx + m.

Hệ số góc: k=212−32100−0=180100=95k = \dfrac{212 - 32}{100 - 0} = \dfrac{180}{100} = \dfrac{9}{5}.

Đường thẳng đi qua A(0;32)A(0; 32) nên m=32m = 32. Vậy phương trình đường thẳng ABAB là:
y=95x+32.y = \frac{9}{5}x + 32.

Với quy ước M(a;b)M(a; b) thuộc đường thẳng này (aa là số đo độ C, bb là số đo độ F), ta có liên hệ:
b=95a+32.b = \frac{9}{5}a + 32.

a) Ứng với 00 °F (b=0b = 0).

Thay b=0b = 0 vào phương trình:
0=95a+32  ⇒  95a=−32  ⇒  a=−32⋅59=−1609≈−17,8.0 = \frac{9}{5}a + 32 \;\Rightarrow\; \frac{9}{5}a = -32 \;\Rightarrow\; a = -32 \cdot \frac{5}{9} = -\frac{160}{9} \approx -17{,}8.

Vậy 00 °F tương ứng với khoảng −17,8-17{,}8 °C.

b) Ứng với 100100 °F (b=100b = 100).

Thay b=100b = 100 vào phương trình:
100=95a+32  ⇒  95a=68  ⇒  a=68⋅59=3409≈37,8.100 = \frac{9}{5}a + 32 \;\Rightarrow\; \frac{9}{5}a = 68 \;\Rightarrow\; a = 68 \cdot \frac{5}{9} = \frac{340}{9} \approx 37{,}8.

Vậy 100100 °F tương ứng với khoảng 37,837{,}8 °C.

Kiểm tra lại: Với a=−1609a = -\dfrac{160}{9}: 95⋅(−1609)+32=−32+32=0\dfrac{9}{5}\cdot\left(-\dfrac{160}{9}\right) + 32 = -32 + 32 = 0 (°F). Với a=3409a = \dfrac{340}{9}: 95⋅3409+32=68+32=100\dfrac{9}{5}\cdot\dfrac{340}{9} + 32 = 68 + 32 = 100 (°F). Kết quả đúng.

Đáp số

0 °F ≈−17,8\approx -17{,}8 °C (chính xác −1609-\dfrac{160}{9} °C)100 °F ≈37,8\approx 37{,}8 °C (chính xác 3409\dfrac{340}{9} °C)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.