Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.5 trang 34 SGK Toán 10

Bài 19. Phương trình đường thẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

(Phương trình đoạn chắn của đường thẳng) Chứng minh rằng, đường thẳng đi qua hai điểm A(a;0)A(a; 0), B(0;b)B(0; b) với ab≠0ab \neq 0 (H.7.3) có phương trình là

xa+yb=1.\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 34 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.3: Hệ trục toạ độ OxyOxy. Một đường thẳng đi xuống cắt trục tung tại điểm BB có tung độ bb (trên trục yy) và cắt trục hoành tại điểm AA có hoành độ aa (trên trục xx). Đường thẳng có hướng dốc xuống từ trái sang phải, đi qua B(0;b)B(0; b) và A(a;0)A(a; 0).

Lời giải

Thiết lập phương trình đường thẳng ABAB.

Đường thẳng cần tìm đi qua hai điểm A(a;0)A(a;0) và B(0;b)B(0;b), với ab≠0ab \neq 0 (nên a≠0a \neq 0 và b≠0b \neq 0).

Bước 1. Tìm một vectơ chỉ phương.

Đường thẳng ABAB nhận
AB⃗=(0−a; b−0)=(−a; b)\vec{AB} = (0-a;\ b-0) = (-a;\ b)
làm một vectơ chỉ phương.

Bước 2. Tìm một vectơ pháp tuyến.

Vectơ n⃗=(b; a)\vec{n} = (b;\ a) vuông góc với AB⃗\vec{AB} vì
n⃗⋅AB⃗=b⋅(−a)+a⋅b=−ab+ab=0.\vec{n}\cdot\vec{AB} = b\cdot(-a) + a\cdot b = -ab + ab = 0.
Vậy n⃗=(b; a)\vec{n} = (b;\ a) là một vectơ pháp tuyến của đường thẳng ABAB.

Bước 3. Viết phương trình tổng quát.

Đường thẳng đi qua A(a;0)A(a;0) và nhận n⃗=(b;a)\vec{n}=(b;a) làm vectơ pháp tuyến có phương trình:
b(x−a)+a(y−0)=0  ⟺  bx+ay−ab=0.b(x-a) + a(y-0) = 0 \iff bx + ay - ab = 0.

Bước 4. Đưa về dạng đoạn chắn.

Vì ab≠0ab \neq 0, chia cả hai vế cho abab:
bxab+ayab−abab=0  ⟺  xa+yb−1=0,\frac{bx}{ab} + \frac{ay}{ab} - \frac{ab}{ab} = 0 \iff \frac{x}{a} + \frac{y}{b} - 1 = 0,
tức là
xa+yb=1.\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1.

Kiểm tra lại: Thay A(a;0)A(a;0): aa+0b=1\dfrac{a}{a} + \dfrac{0}{b} = 1 (đúng). Thay B(0;b)B(0;b): 0a+bb=1\dfrac{0}{a} + \dfrac{b}{b} = 1 (đúng). Vậy đường thẳng đi qua hai điểm A(a;0)A(a;0), B(0;b)B(0;b) có phương trình xa+yb=1\dfrac{x}{a} + \dfrac{y}{b} = 1 (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.