Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 8.3 trang 65 SGK Toán 10

Bài 23. Quy tắc đếm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ở một loài thực vật, A là gene trội quy định tính trạng hoa kép, a là gene lặn quy định tính trạng hoa đơn.

a) Sự tổ hợp giữa hai gene trên tạo ra mấy kiểu gene? Viết các kiểu gene đó.

b) Khi giao phối ngẫu nhiên, có bao nhiêu kiểu giao phối khác nhau từ các kiểu gene đó?

Lời giải

a) Số kiểu gene tạo thành

Mỗi kiểu gene được tạo bởi sự tổ hợp của 22 gene (hai allele), mỗi gene được chọn từ tập {A,a}\{A, a\}.

Vì hai allele trong một kiểu gene không phân biệt thứ tự (ví dụ AaAa và aAaA là một), ta liệt kê các cách tổ hợp:

- Hai allele giống nhau: AAAA, aaaa.
- Hai allele khác nhau: AaAa.

Vậy có 3 kiểu gene: AAAA, AaAa, aaaa.

(Có thể dùng quy tắc đếm: số cách chọn 22 allele có kể lặp, không kể thứ tự từ 22 loại là C22+2=1+2=3C_{2}^{2} + 2 = 1 + 2 = 3.)

b) Số kiểu giao phối khác nhau

Mỗi kiểu giao phối là một cặp (cây làm bố) ×\times (cây làm mẹ), trong đó mỗi cây mang một trong 33 kiểu gene ở câu a). Hai phép lai thuận – nghịch được coi là cùng một kiểu giao phối nên cặp kiểu gene không kể thứ tự và được phép trùng nhau.

Số kiểu giao phối bằng số cách chọn 22 kiểu gene (có kể lặp, không kể thứ tự) từ 33 kiểu gene:
C32+3=3+3=6.C_{3}^{2} + 3 = 3 + 3 = 6.

Liệt kê 66 kiểu giao phối:

AA×AA,AA×Aa,AA×aa,Aa×Aa,Aa×aa,aa×aa.AA\times AA,\quad AA\times Aa,\quad AA\times aa,\quad Aa\times Aa,\quad Aa\times aa,\quad aa\times aa.

Vậy có 6 kiểu giao phối khác nhau.

Đáp số

3 kiểu gene: AA, Aa, aa6 kiểu giao phối

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.