Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.35 trang 72 SGK Toán 10

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho A(2;1)A(2;1), B(−2;5)B(-2;5) và C(−5;2)C(-5;2).

a) Tìm toạ độ của các vectơ BA→\overrightarrow{BA} và BC→\overrightarrow{BC}.

b) Chứng minh rằng A,B,CA, B, C là ba đỉnh của một tam giác vuông. Tính diện tích và chu vi của tam giác đó.

c) Tìm toạ độ trọng tâm GG của tam giác ABCABC.

d) Tìm toạ độ của điểm DD sao cho tứ giác BCADBCAD là một hình bình hành.

Lời giải

a) Toạ độ các vectơ BA→\overrightarrow{BA} và BC→\overrightarrow{BC}

Với A(2;1)A(2;1), B(−2;5)B(-2;5), C(−5;2)C(-5;2):

BA→=(xA−xB; yA−yB)=(2−(−2); 1−5)=(4; −4).\overrightarrow{BA} = (x_A - x_B;\, y_A - y_B) = (2-(-2);\, 1-5) = (4;\,-4).

BC→=(xC−xB; yC−yB)=(−5−(−2); 2−5)=(−3; −3).\overrightarrow{BC} = (x_C - x_B;\, y_C - y_B) = (-5-(-2);\, 2-5) = (-3;\,-3).

b) Chứng minh A,B,CA, B, C là ba đỉnh của một tam giác vuông. Tính diện tích và chu vi

Xét tích vô hướng:

BA→⋅BC→=4⋅(−3)+(−4)⋅(−3)=−12+12=0.\overrightarrow{BA}\cdot\overrightarrow{BC} = 4\cdot(-3) + (-4)\cdot(-3) = -12 + 12 = 0.

Vì BA→⋅BC→=0\overrightarrow{BA}\cdot\overrightarrow{BC}=0 nên BA→⊥BC→\overrightarrow{BA}\perp\overrightarrow{BC}, tức là BA⊥BCBA\perp BC. Do đó A,B,CA, B, C là ba đỉnh của một tam giác vuông tại BB (đpcm).

Độ dài hai cạnh góc vuông:

BA=∣BA→∣=42+(−4)2=32=42,BA = |\overrightarrow{BA}| = \sqrt{4^2 + (-4)^2} = \sqrt{32} = 4\sqrt{2},

BC=∣BC→∣=(−3)2+(−3)2=18=32.BC = |\overrightarrow{BC}| = \sqrt{(-3)^2 + (-3)^2} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}.

Cạnh huyền ACAC:

AC=(xC−xA)2+(yC−yA)2=(−5−2)2+(2−1)2=49+1=50=52.AC = \sqrt{(x_C-x_A)^2 + (y_C-y_A)^2} = \sqrt{(-5-2)^2 + (2-1)^2} = \sqrt{49+1} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}.

Diện tích tam giác vuông tại BB:

S=12 BA⋅BC=12⋅42⋅32=12⋅12⋅2=12.S = \frac{1}{2}\,BA\cdot BC = \frac{1}{2}\cdot 4\sqrt{2}\cdot 3\sqrt{2} = \frac{1}{2}\cdot 12\cdot 2 = 12.

Chu vi tam giác:

P=BA+BC+AC=42+32+52=122.P = BA + BC + AC = 4\sqrt{2} + 3\sqrt{2} + 5\sqrt{2} = 12\sqrt{2}.

c) Toạ độ trọng tâm GG của tam giác ABCABC

xG=xA+xB+xC3=2+(−2)+(−5)3=−53,x_G = \frac{x_A+x_B+x_C}{3} = \frac{2+(-2)+(-5)}{3} = -\frac{5}{3},

yG=yA+yB+yC3=1+5+23=83.y_G = \frac{y_A+y_B+y_C}{3} = \frac{1+5+2}{3} = \frac{8}{3}.

Vậy G(−53; 83).G\left(-\dfrac{5}{3};\,\dfrac{8}{3}\right).

d) Tìm điểm DD để tứ giác BCADBCAD là hình bình hành

Gọi D(x;y)D(x;y). Tứ giác BCADBCAD (các đỉnh theo thứ tự B,C,A,DB, C, A, D) là hình bình hành khi và chỉ khi BC→=DA→\overrightarrow{BC} = \overrightarrow{DA} (hai cạnh đối BCBC và ADAD song song và bằng nhau).

Ta có BC→=(−3;−3)\overrightarrow{BC} = (-3;-3) và DA→=(xA−x; yA−y)=(2−x; 1−y)\overrightarrow{DA} = (x_A - x;\, y_A - y) = (2-x;\,1-y).

Suy ra:

{2−x=−31−y=−3⇔{x=5y=4.\begin{cases} 2 - x = -3 \\ 1 - y = -3 \end{cases} \Leftrightarrow \begin{cases} x = 5 \\ y = 4. \end{cases}

Vậy D(5;4)D(5;4).

*Kiểm tra:* trung điểm đường chéo BABA là (−2+22;5+12)=(0;3)\left(\dfrac{-2+2}{2};\dfrac{5+1}{2}\right)=(0;3); trung điểm đường chéo CDCD là (−5+52;2+42)=(0;3)\left(\dfrac{-5+5}{2};\dfrac{2+4}{2}\right)=(0;3). Hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm mỗi đường nên BCADBCAD là hình bình hành (thoả mãn).

Đáp số

BA→=(4;−4)\overrightarrow{BA}=(4;-4), BC→=(−3;−3)\overrightarrow{BC}=(-3;-3)Vuông tại BB (đpcm); S=12S=12; P=122P=12\sqrt{2}G(−53;83)G\left(-\dfrac{5}{3};\dfrac{8}{3}\right)D(5;4)D(5;4)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.