Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 9.5 trang 82 SGK Toán 10

Bài 27. Thực hành tính xác suất theo định nghĩa cổ điển   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hai bạn An và Bình mỗi người gieo một con xúc xắc cân đối. Tính xác suất để:

a) Số chấm xuất hiện trên mỗi con xúc xắc bé hơn 3;

b) Số chấm xuất hiện trên con xúc xắc mà An gieo lớn hơn hoặc bằng 5;

c) Tích hai số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc bé hơn 6;

d) Tổng hai số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc là một số nguyên tố.

Lời giải

Mỗi bạn gieo một con xúc xắc cân đối. Kết quả của phép thử là cặp số (a;b)(a;b), trong đó aa là số chấm trên con xúc xắc An gieo, bb là số chấm trên con xúc xắc Bình gieo, với a,b∈{1;2;3;4;5;6}a,b\in\{1;2;3;4;5;6\}.

Không gian mẫu có số phần tử là
n(Ω)=6×6=36.n(\Omega)=6\times 6=36.
Vì con xúc xắc cân đối nên các kết quả đồng khả năng, ta áp dụng định nghĩa cổ điển của xác suất: P(A)=n(A)n(Ω)P(A)=\dfrac{n(A)}{n(\Omega)}.

a) Gọi AA là biến cố "Số chấm xuất hiện trên mỗi con xúc xắc bé hơn 3".

Khi đó a<3a<3 và b<3b<3, tức là a,b∈{1;2}a,b\in\{1;2\}. Số kết quả thuận lợi cho AA là
n(A)=2×2=4.n(A)=2\times 2=4.
Vậy P(A)=436=19P(A)=\dfrac{4}{36}=\dfrac{1}{9}.

b) Gọi BB là biến cố "Số chấm xuất hiện trên con xúc xắc mà An gieo lớn hơn hoặc bằng 5".

Khi đó a≥5a\ge 5, tức a∈{5;6}a\in\{5;6\}, còn bb nhận giá trị tùy ý trong {1;2;3;4;5;6}\{1;2;3;4;5;6\}. Số kết quả thuận lợi cho BB là
n(B)=2×6=12.n(B)=2\times 6=12.
Vậy P(B)=1236=13P(B)=\dfrac{12}{36}=\dfrac{1}{3}.

c) Gọi CC là biến cố "Tích hai số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc bé hơn 6", tức a⋅b<6a\cdot b<6. Ta liệt kê theo từng giá trị của aa:

- a=1a=1: b<6b<6 nên b∈{1;2;3;4;5}b\in\{1;2;3;4;5\} — có 5 kết quả;
- a=2a=2: 2b<62b<6 nên b∈{1;2}b\in\{1;2\} — có 2 kết quả;
- a=3a=3: 3b<63b<6 nên b=1b=1 — có 1 kết quả;
- a=4a=4: 4b<64b<6 nên b=1b=1 — có 1 kết quả;
- a=5a=5: 5b<65b<6 nên b=1b=1 — có 1 kết quả;
- a=6a=6: 6b<66b<6 không có giá trị nào của bb thỏa mãn.

Do đó n(C)=5+2+1+1+1=10n(C)=5+2+1+1+1=10.

Vậy P(C)=1036=518P(C)=\dfrac{10}{36}=\dfrac{5}{18}.

d) Gọi DD là biến cố "Tổng hai số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc là một số nguyên tố".

Tổng a+ba+b nhận giá trị từ 2 đến 12; các số nguyên tố trong các giá trị đó là 2;3;5;7;112;3;5;7;11. Ta đếm số kết quả cho từng tổng:

- Tổng bằng 2: (1;1)(1;1) — 1 kết quả;
- Tổng bằng 3: (1;2),(2;1)(1;2),(2;1) — 2 kết quả;
- Tổng bằng 5: (1;4),(2;3),(3;2),(4;1)(1;4),(2;3),(3;2),(4;1) — 4 kết quả;
- Tổng bằng 7: (1;6),(2;5),(3;4),(4;3),(5;2),(6;1)(1;6),(2;5),(3;4),(4;3),(5;2),(6;1) — 6 kết quả;
- Tổng bằng 11: (5;6),(6;5)(5;6),(6;5) — 2 kết quả.

Do đó n(D)=1+2+4+6+2=15n(D)=1+2+4+6+2=15.

Vậy P(D)=1536=512P(D)=\dfrac{15}{36}=\dfrac{5}{12}.

Đáp số

P=19P=\dfrac{1}{9}P=13P=\dfrac{1}{3}P=518P=\dfrac{5}{18}P=512P=\dfrac{5}{12}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.