Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 13 trang 96 SGK Toán 10

Bài tập ôn tập cuối năm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Từ các công thức tính diện tích tam giác đã được học, hãy chứng minh rằng, trong tam giác ABCABC, ta có
r=(b+c−a)(c+a−b)(a+b−c)2a+b+c.r = \dfrac{\sqrt{(b + c - a)(c + a - b)(a + b - c)}}{2\sqrt{a + b + c}}.

Lời giải

Kiến thức sử dụng (SGK lớp 10 — KNTT): Gọi p=a+b+c2p = \dfrac{a+b+c}{2} là nửa chu vi tam giác ABCABC và SS là diện tích tam giác. Ta có hai công thức tính diện tích đã học:

- Công thức theo bán kính đường tròn nội tiếp: S=p rS = p\,r, suy ra r=Spr = \dfrac{S}{p}.
- Công thức Heron: S=p(p−a)(p−b)(p−c)S = \sqrt{p(p-a)(p-b)(p-c)}.

Bước 1. Biểu diễn rr theo SS và pp.
Từ S=prS = pr ta có
r=Sp.r = \dfrac{S}{p}.

Bước 2. Thay công thức Heron vào.
r=p(p−a)(p−b)(p−c)p=p(p−a)(p−b)(p−c)p2=(p−a)(p−b)(p−c)p.r = \dfrac{\sqrt{p(p-a)(p-b)(p-c)}}{p} = \sqrt{\dfrac{p(p-a)(p-b)(p-c)}{p^2}} = \sqrt{\dfrac{(p-a)(p-b)(p-c)}{p}}.

Bước 3. Tính các thừa số theo a,b,ca,b,c.
Vì p=a+b+c2p = \dfrac{a+b+c}{2} nên
p−a=b+c−a2,p−b=c+a−b2,p−c=a+b−c2.p-a = \dfrac{b+c-a}{2},\qquad p-b = \dfrac{c+a-b}{2},\qquad p-c = \dfrac{a+b-c}{2}.
Do đó
(p−a)(p−b)(p−c)=(b+c−a)(c+a−b)(a+b−c)8,(p-a)(p-b)(p-c) = \dfrac{(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{8},
p=a+b+c2.p = \dfrac{a+b+c}{2}.

Bước 4. Thế vào biểu thức của rr.
r=(b+c−a)(c+a−b)(a+b−c)8a+b+c2=(b+c−a)(c+a−b)(a+b−c)8⋅2a+b+c.r = \sqrt{\dfrac{\dfrac{(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{8}}{\dfrac{a+b+c}{2}}} = \sqrt{\dfrac{(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{8}\cdot\dfrac{2}{a+b+c}}.
Rút gọn 28=14\dfrac{2}{8} = \dfrac{1}{4}:
r=(b+c−a)(c+a−b)(a+b−c)4 (a+b+c)=(b+c−a)(c+a−b)(a+b−c)4 a+b+c.r = \sqrt{\dfrac{(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{4\,(a+b+c)}} = \dfrac{\sqrt{(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}}{\sqrt{4}\,\sqrt{a+b+c}}.

Kết luận.
r=(b+c−a)(c+a−b)(a+b−c)2a+b+c.(đpcm)r = \dfrac{\sqrt{(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}}{2\sqrt{a+b+c}}.\qquad \text{(đpcm)}

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.