Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 1.3 trang 16 SGK Toán 11

Bài 2. Công thức lượng giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên đường tròn lượng giác, xác định điểm biểu diễn các góc lượng giác có số đo sau:

a) 2π3\dfrac{2\pi}{3};

b) −11π4-\dfrac{11\pi}{4};

c) 150∘150^\circ;

d) −225∘-225^\circ.

Lời giải

Ta biểu diễn mỗi góc lượng giác bởi điểm MM trên đường tròn lượng giác sao cho sđ(OA,OM)\text{sđ}(OA, OM) bằng số đo đã cho, trong đó A(1;0)A(1;0) là điểm gốc.

a) 2π3=120∘\dfrac{2\pi}{3} = 120^\circ.

Góc này nằm trong khoảng (π2;π)\left(\dfrac{\pi}{2}; \pi\right) nên điểm biểu diễn MM nằm trong góc phần tư thứ II.

Ta có 2π3=π2+π6\dfrac{2\pi}{3} = \dfrac{\pi}{2} + \dfrac{\pi}{6}, nên MM nằm trên cung ABAB (với B(0;1)B(0;1)), cách BB một góc π6\dfrac{\pi}{6} về phía A′A'.

Tọa độ: M(cos⁡2π3; sin⁡2π3)=(−12; 32)M\left(\cos\dfrac{2\pi}{3};\ \sin\dfrac{2\pi}{3}\right) = \left(-\dfrac{1}{2};\ \dfrac{\sqrt{3}}{2}\right).

b) −11π4-\dfrac{11\pi}{4}.

Ta viết −11π4=−3π4+(−1)⋅2π-\dfrac{11\pi}{4} = -\dfrac{3\pi}{4} + (-1)\cdot 2\pi, tức là −11π4=−3π4−2π-\dfrac{11\pi}{4} = -\dfrac{3\pi}{4} - 2\pi.

Vì hai góc hơn kém nhau một bội của 2π2\pi có cùng điểm biểu diễn, nên điểm biểu diễn góc −11π4-\dfrac{11\pi}{4} trùng với điểm biểu diễn góc −3π4=−135∘-\dfrac{3\pi}{4} = -135^\circ (cũng chính là điểm biểu diễn góc 5π4=225∘\dfrac{5\pi}{4} = 225^\circ).

Góc −3π4-\dfrac{3\pi}{4} ứng với điểm MM nằm trong góc phần tư thứ III.

Tọa độ: M(cos⁡(−3π4); sin⁡(−3π4))=(−22; −22)M\left(\cos\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right);\ \sin\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right)\right) = \left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};\ -\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right).

c) 150∘150^\circ.

Góc 150∘150^\circ nằm trong khoảng (90∘;180∘)(90^\circ; 180^\circ) nên điểm biểu diễn MM nằm trong góc phần tư thứ II.

Ta có 150∘=180∘−30∘150^\circ = 180^\circ - 30^\circ, nên MM nằm trên cung ABAB, cách A′(−1;0)A'(-1;0) một góc 30∘30^\circ.

Tọa độ: M(cos⁡150∘; sin⁡150∘)=(−32; 12)M\left(\cos 150^\circ;\ \sin 150^\circ\right) = \left(-\dfrac{\sqrt{3}}{2};\ \dfrac{1}{2}\right).

d) −225∘-225^\circ.

Ta viết −225∘=135∘+(−1)⋅360∘=135∘−360∘-225^\circ = 135^\circ + (-1)\cdot 360^\circ = 135^\circ - 360^\circ.

Vì hai góc hơn kém nhau một bội của 360∘360^\circ có cùng điểm biểu diễn, nên điểm biểu diễn góc −225∘-225^\circ trùng với điểm biểu diễn góc 135∘135^\circ.

Góc 135∘135^\circ nằm trong khoảng (90∘;180∘)(90^\circ; 180^\circ) nên điểm MM nằm trong góc phần tư thứ II, với 135∘=180∘−45∘135^\circ = 180^\circ - 45^\circ.

Tọa độ: M(cos⁡135∘; sin⁡135∘)=(−22; 22)M\left(\cos 135^\circ;\ \sin 135^\circ\right) = \left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};\ \dfrac{\sqrt{2}}{2}\right).

Đáp số

Điểm ở góc phần tư II, ứng với 120∘120^\circ, tọa độ (−12;32)\left(-\dfrac{1}{2};\dfrac{\sqrt{3}}{2}\right)Trùng điểm của góc −3π4-\dfrac{3\pi}{4} (hay 5π4=225∘\dfrac{5\pi}{4}=225^\circ), ở góc phần tư III, tọa độ (−22;−22)\left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};-\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right)Điểm ở góc phần tư II, tọa độ (−32;12)\left(-\dfrac{\sqrt{3}}{2};\dfrac{1}{2}\right)Trùng điểm của góc 135∘135^\circ, ở góc phần tư II, tọa độ (−22;22)\left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.