Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 18 SGK Toán 11

Bài 2. Công thức lượng giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xây dựng công thức nhân đôi
Lấy b=ab = a trong các công thức cộng, hãy tìm công thức tính: sin⁡2a\sin 2a; cos⁡2a\cos 2a; tan⁡2a\tan 2a.

Lời giải

Ý tưởng: Trong các công thức cộng, thay b=ab = a để được công thức tính sin⁡2a\sin 2a, cos⁡2a\cos 2a, tan⁡2a\tan 2a.

a) Công thức tính sin⁡2a\sin 2a

Từ công thức cộng:
sin⁡(a+b)=sin⁡acos⁡b+cos⁡asin⁡b.\sin(a + b) = \sin a\cos b + \cos a\sin b.
Thay b=ab = a:
sin⁡2a=sin⁡acos⁡a+cos⁡asin⁡a=2sin⁡acos⁡a.\sin 2a = \sin a\cos a + \cos a\sin a = 2\sin a\cos a.
Vậy sin⁡2a=2sin⁡acos⁡a\boxed{\sin 2a = 2\sin a\cos a}.

b) Công thức tính cos⁡2a\cos 2a

Từ công thức cộng:
cos⁡(a+b)=cos⁡acos⁡b−sin⁡asin⁡b.\cos(a + b) = \cos a\cos b - \sin a\sin b.
Thay b=ab = a:
cos⁡2a=cos⁡acos⁡a−sin⁡asin⁡a=cos⁡2a−sin⁡2a.\cos 2a = \cos a\cos a - \sin a\sin a = \cos^2 a - \sin^2 a.
Vậy cos⁡2a=cos⁡2a−sin⁡2a\boxed{\cos 2a = \cos^2 a - \sin^2 a}.

*Nhận xét:* Dùng hệ thức sin⁡2a+cos⁡2a=1\sin^2 a + \cos^2 a = 1 ta còn viết được:
cos⁡2a=2cos⁡2a−1=1−2sin⁡2a.\cos 2a = 2\cos^2 a - 1 = 1 - 2\sin^2 a.

c) Công thức tính tan⁡2a\tan 2a

Từ công thức cộng (với điều kiện các biểu thức có nghĩa):
tan⁡(a+b)=tan⁡a+tan⁡b1−tan⁡atan⁡b.\tan(a + b) = \frac{\tan a + \tan b}{1 - \tan a\tan b}.
Thay b=ab = a:
tan⁡2a=tan⁡a+tan⁡a1−tan⁡atan⁡a=2tan⁡a1−tan⁡2a.\tan 2a = \frac{\tan a + \tan a}{1 - \tan a\tan a} = \frac{2\tan a}{1 - \tan^2 a}.
Vậy tan⁡2a=2tan⁡a1−tan⁡2a\boxed{\tan 2a = \dfrac{2\tan a}{1 - \tan^2 a}} (với cos⁡a≠0\cos a \neq 0 và 1−tan⁡2a≠01 - \tan^2 a \neq 0).

Đáp số

sin⁡2a=2sin⁡acos⁡a\sin 2a = 2\sin a\cos acos⁡2a=cos⁡2a−sin⁡2a=2cos⁡2a−1=1−2sin⁡2a\cos 2a = \cos^2 a - \sin^2 a = 2\cos^2 a - 1 = 1 - 2\sin^2 atan⁡2a=2tan⁡a1−tan⁡2a\tan 2a = \dfrac{2\tan a}{1 - \tan^2 a}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.