Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 32 SGK Toán 11

Phương trình $\sin x = m$   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhận biết công thức nghiệm của phương trình sin⁡x=12\sin x = \dfrac{1}{2}

a) Quan sát Hình 1.19, tìm các nghiệm của phương trình đã cho trong nửa khoảng [0;2π)[0; 2\pi).

b) Dựa vào tính tuần hoàn của hàm số sin, hãy viết công thức nghiệm của phương trình đã cho.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 32 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.19: Đường tròn lượng giác tâm O, bán kính 1. Điểm A nằm trên trục Ox dương (gốc). Đường thẳng ngang y=12y=\dfrac{1}{2} cắt đường tròn tại hai điểm M và M'. Điểm M nằm ở góc phần tư thứ nhất, ứng với góc π6\dfrac{\pi}{6} so với trục Ox (cung AM = π6\dfrac{\pi}{6}). Điểm M' nằm ở góc phần tư thứ hai, đối xứng với M qua trục Oy. Cả hai điểm có tung độ bằng 12\dfrac{1}{2}.

Lời giải

a) Quan sát Hình 1.19, đường thẳng y=12y = \dfrac{1}{2} cắt đường tròn lượng giác tại hai điểm MM và M′M' — đó là các điểm có tung độ (giá trị sin của góc) bằng 12\dfrac{1}{2}.

- Điểm MM ở góc phần tư thứ nhất ứng với số đo π6\dfrac{\pi}{6}, vì sin⁡π6=12\sin\dfrac{\pi}{6} = \dfrac{1}{2}.
- Điểm M′M' đối xứng với MM qua trục OyOy nên ứng với số đo π−π6=5π6\pi - \dfrac{\pi}{6} = \dfrac{5\pi}{6}, và sin⁡5π6=12\sin\dfrac{5\pi}{6} = \dfrac{1}{2}.

Vậy trong nửa khoảng [0;2π)[0; 2\pi), phương trình sin⁡x=12\sin x = \dfrac{1}{2} có hai nghiệm là:
x=π6vàx=5π6.x = \dfrac{\pi}{6} \quad \text{và} \quad x = \dfrac{5\pi}{6}.

b) Hàm số sin tuần hoàn với chu kì 2π2\pi. Do đó, lấy mỗi nghiệm tìm được ở câu a) cộng thêm bội nguyên của 2π2\pi ta được tất cả các nghiệm của phương trình.

Vậy công thức nghiệm của phương trình sin⁡x=12\sin x = \dfrac{1}{2} là:
x=π6+k2πhoặcx=5π6+k2π,k∈Z.x = \dfrac{\pi}{6} + k2\pi \quad \text{hoặc} \quad x = \dfrac{5\pi}{6} + k2\pi, \quad k \in \mathbb{Z}.

Đáp số

x=π6x = \dfrac{\pi}{6} và x=5π6x = \dfrac{5\pi}{6}x=π6+k2πx = \dfrac{\pi}{6} + k2\pi hoặc x=5π6+k2π, k∈Zx = \dfrac{5\pi}{6} + k2\pi,\ k \in \mathbb{Z}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.