Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 1.34 trang 41 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) cos⁡(3x−π4)=−22\cos\left(3x - \dfrac{\pi}{4}\right) = -\dfrac{\sqrt{2}}{2};

b) 2sin⁡2x−1+cos⁡3x=02\sin^2 x - 1 + \cos 3x = 0;

c) tan⁡(2x+π5)=tan⁡(x−π6)\tan\left(2x + \dfrac{\pi}{5}\right) = \tan\left(x - \dfrac{\pi}{6}\right).

Lời giải

## a) cos⁡(3x−π4)=−22\cos\left(3x-\dfrac{\pi}{4}\right)=-\dfrac{\sqrt{2}}{2}

Vì −22=cos⁡3π4-\dfrac{\sqrt{2}}{2}=\cos\dfrac{3\pi}{4} nên phương trình trở thành:

cos⁡(3x−π4)=cos⁡3π4.\cos\left(3x-\dfrac{\pi}{4}\right)=\cos\dfrac{3\pi}{4}.

Suy ra:

3x−π4=±3π4+k2π(k∈Z).3x-\dfrac{\pi}{4}=\pm\dfrac{3\pi}{4}+k2\pi\quad(k\in\mathbb{Z}).

- Với 3x−π4=3π4+k2π3x-\dfrac{\pi}{4}=\dfrac{3\pi}{4}+k2\pi:   3x=π+k2π  ⇒  x=π3+k2π3.\;3x=\pi+k2\pi\;\Rightarrow\;x=\dfrac{\pi}{3}+k\dfrac{2\pi}{3}.
- Với 3x−π4=−3π4+k2π3x-\dfrac{\pi}{4}=-\dfrac{3\pi}{4}+k2\pi:   3x=−π2+k2π  ⇒  x=−π6+k2π3.\;3x=-\dfrac{\pi}{2}+k2\pi\;\Rightarrow\;x=-\dfrac{\pi}{6}+k\dfrac{2\pi}{3}.

Vậy x=π3+k2π3x=\dfrac{\pi}{3}+k\dfrac{2\pi}{3} hoặc x=−π6+k2π3x=-\dfrac{\pi}{6}+k\dfrac{2\pi}{3} (k∈Z)(k\in\mathbb{Z}).

##

b) 2sin⁡2x−1+cos⁡3x=02\sin^2 x-1+\cos 3x=0

Áp dụng công thức 2sin⁡2x=1−cos⁡2x2\sin^2 x=1-\cos 2x, ta có 2sin⁡2x−1=−cos⁡2x2\sin^2 x-1=-\cos 2x. Phương trình trở thành:

−cos⁡2x+cos⁡3x=0  ⇔  cos⁡3x=cos⁡2x.-\cos 2x+\cos 3x=0\;\Leftrightarrow\;\cos 3x=\cos 2x.

Suy ra:

3x=±2x+k2π(k∈Z).3x=\pm 2x+k2\pi\quad(k\in\mathbb{Z}).

- Với 3x=2x+k2π3x=2x+k2\pi:   x=k2π.\;x=k2\pi.
- Với 3x=−2x+k2π3x=-2x+k2\pi:   5x=k2π  ⇒  x=k2π5.\;5x=k2\pi\;\Rightarrow\;x=k\dfrac{2\pi}{5}.

Họ nghiệm x=k2πx=k2\pi đã nằm trong họ x=k2π5x=k\dfrac{2\pi}{5} (ứng với kk là bội của 55). Vậy nghiệm của phương trình là:

x=k2π5(k∈Z).x=k\dfrac{2\pi}{5}\quad(k\in\mathbb{Z}).

##

c) tan⁡(2x+π5)=tan⁡(x−π6)\tan\left(2x+\dfrac{\pi}{5}\right)=\tan\left(x-\dfrac{\pi}{6}\right)

Điều kiện: 2x+π5≠π2+mπ2x+\dfrac{\pi}{5}\neq\dfrac{\pi}{2}+m\pi và x−π6≠π2+mπx-\dfrac{\pi}{6}\neq\dfrac{\pi}{2}+m\pi (m∈Z)(m\in\mathbb{Z}).

Phương trình tương đương:

2x+π5=x−π6+kπ(k∈Z).2x+\dfrac{\pi}{5}=x-\dfrac{\pi}{6}+k\pi\quad(k\in\mathbb{Z}).

Suy ra:

x=−π6−π5+kπ=−5π30−6π30+kπ=−11π30+kπ.x=-\dfrac{\pi}{6}-\dfrac{\pi}{5}+k\pi=-\dfrac{5\pi}{30}-\dfrac{6\pi}{30}+k\pi=-\dfrac{11\pi}{30}+k\pi.

Kiểm tra điều kiện: khi đó x−π6=−16π30+kπ=−8π15+kπ≠π2+mπx-\dfrac{\pi}{6}=-\dfrac{16\pi}{30}+k\pi=-\dfrac{8\pi}{15}+k\pi\neq\dfrac{\pi}{2}+m\pi, nên các giá trị này đều thỏa mãn.

Vậy x=−11π30+kπx=-\dfrac{11\pi}{30}+k\pi (k∈Z)(k\in\mathbb{Z}).

Đáp số

x=π3+k2π3x=\dfrac{\pi}{3}+k\dfrac{2\pi}{3} hoặc x=−π6+k2π3x=-\dfrac{\pi}{6}+k\dfrac{2\pi}{3} (k∈Z)(k\in\mathbb{Z})x=k2π5x=k\dfrac{2\pi}{5} (k∈Z)(k\in\mathbb{Z})x=−11π30+kπx=-\dfrac{11\pi}{30}+k\pi (k∈Z)(k\in\mathbb{Z})

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.