Giải Bài 3.4 trang 67 SGK Toán 11
Đề bài
Quãng đường (km) từ nhà đến nơi làm việc của 40 công nhân một nhà máy được ghi lại như sau:
5 3 10 20 25 11 13 7 12 31 19 10 12 17 18 11 32 17 16 2
7 9 7 8 3 5 12 15 18 3 12 14 2 9 6 15 15 7 6 12.
a) Ghép nhóm dãy số liệu trên thành các khoảng có độ rộng bằng nhau, khoảng đầu tiên là . Tìm giá trị đại diện cho mỗi nhóm.
b) Tính số trung bình của mẫu số liệu không ghép nhóm và mẫu số liệu ghép nhóm. Giá trị nào chính xác hơn?
c) Xác định nhóm chứa mốt của mẫu số liệu ghép nhóm thu được.
Lời giải
## a) Ghép nhóm và tìm giá trị đại diện
Trong mẫu, số liệu nhỏ nhất là , lớn nhất là . Vì khoảng đầu tiên là (độ rộng ) nên ta chia thành các nhóm có độ rộng bằng :
Đếm số công nhân thuộc mỗi nhóm, ta được bảng tần số ghép nhóm (giá trị đại diện của mỗi nhóm là trung điểm của nhóm đó):
| Quãng đường (km) | | | | | | | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giá trị đại diện | | | | | | | |
| Tần số (số công nhân) | | | | | | | |
(Kiểm tra: công nhân.)
##
b) Số trung bình
Mẫu số liệu không ghép nhóm: tổng tất cả quãng đường là
Do đó
Mẫu số liệu ghép nhóm: dùng giá trị đại diện của mỗi nhóm,
Tử số:
Vậy
So sánh: Số trung bình của mẫu không ghép nhóm ( km) chính xác hơn, vì nó được tính trực tiếp từ các số liệu gốc. Số trung bình của mẫu ghép nhóm ( km) chỉ là giá trị xấp xỉ, do ta đã thay mỗi số liệu trong một nhóm bằng giá trị đại diện của nhóm đó.
##
c) Nhóm chứa mốt
Nhóm chứa mốt là nhóm có tần số lớn nhất. Trong bảng trên, tần số lớn nhất là , đạt được ở hai nhóm:
Vậy mẫu số liệu ghép nhóm có hai nhóm chứa mốt là và .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.