Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.22 trang 24 SGK Toán 11

Bài 21. Phương trình, bất phương trình mũ và lôgarit   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các bất phương trình sau:

a) 0,12−x>0,14+2x0{,}1^{2-x} > 0{,}1^{4+2x};

b) 2⋅52x+1≤32 \cdot 5^{2x+1} \le 3;

c) log⁡3(x+7)≥−1\log_3(x+7) \ge -1;

d) log⁡0,5(x+7)≥log⁡0,5(2x−1)\log_{0,5}(x+7) \ge \log_{0,5}(2x-1).

Lời giải

a) 0,12−x>0,14+2x0{,}1^{2-x} > 0{,}1^{4+2x}

Cơ số 0,1∈(0;1)0{,}1 \in (0;1) nên hàm số mũ nghịch biến, bất phương trình tương đương với bất phương trình đổi chiều:

2−x<4+2x2 - x < 4 + 2x

−x−2x<4−2  ⇔  −3x<2  ⇔  x>−23.-x - 2x < 4 - 2 \;\Leftrightarrow\; -3x < 2 \;\Leftrightarrow\; x > -\dfrac{2}{3}.

Vậy tập nghiệm là x>−23x > -\dfrac{2}{3}.

b) 2⋅52x+1≤32 \cdot 5^{2x+1} \le 3

52x+1≤32.5^{2x+1} \le \dfrac{3}{2}.

Cơ số 5>15 > 1 nên lấy lôgarit cơ số 5 hai vế (hàm đồng biến, giữ nguyên chiều):

2x+1≤log⁡5322x + 1 \le \log_5 \dfrac{3}{2}

2x≤log⁡532−1=log⁡532−log⁡55=log⁡53102x \le \log_5 \dfrac{3}{2} - 1 = \log_5 \dfrac{3}{2} - \log_5 5 = \log_5 \dfrac{3}{10}

x≤12log⁡5310≈−0,374.x \le \dfrac{1}{2}\log_5 \dfrac{3}{10} \approx -0{,}374.

Vậy tập nghiệm là x≤12log⁡5310≈−0,374x \le \dfrac{1}{2}\log_5 \dfrac{3}{10}\approx -0{,}374.

c) log⁡3(x+7)≥−1\log_3(x+7) \ge -1

Điều kiện: x+7>0⇔x>−7x + 7 > 0 \Leftrightarrow x > -7.

Viết −1=log⁡33−1=log⁡313-1 = \log_3 3^{-1} = \log_3 \dfrac{1}{3}. Cơ số 3>13 > 1 nên hàm lôgarit đồng biến:

log⁡3(x+7)≥log⁡313  ⇔  x+7≥13\log_3(x+7) \ge \log_3 \dfrac{1}{3} \;\Leftrightarrow\; x + 7 \ge \dfrac{1}{3}

x≥13−7=−203≈−6,67.x \ge \dfrac{1}{3} - 7 = -\dfrac{20}{3} \approx -6{,}67.

Kết hợp điều kiện x>−7x > -7 (thỏa vì −203>−7-\dfrac{20}{3} > -7), tập nghiệm là x≥−203x \ge -\dfrac{20}{3}.

d) log⁡0,5(x+7)≥log⁡0,5(2x−1)\log_{0,5}(x+7) \ge \log_{0,5}(2x-1)

Điều kiện: x+7>0x + 7 > 0 và 2x−1>02x - 1 > 0, tức x>12x > \dfrac{1}{2}.

Cơ số 0,5∈(0;1)0{,}5 \in (0;1) nên hàm lôgarit nghịch biến, bất phương trình đổi chiều:

x+7≤2x−1  ⇔  7+1≤2x−x  ⇔  x≥8.x + 7 \le 2x - 1 \;\Leftrightarrow\; 7 + 1 \le 2x - x \;\Leftrightarrow\; x \ge 8.

Kết hợp điều kiện x>12x > \dfrac{1}{2}, tập nghiệm là x≥8x \ge 8.

Đáp số

x>−23x > -\dfrac{2}{3}x≤12log⁡5310≈−0,374x \le \dfrac{1}{2}\log_5 \dfrac{3}{10} \approx -0,374x≥−203≈−6,67x \ge -\dfrac{20}{3} \approx -6,67x≥8x \ge 8

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.