Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.24 trang 24 SGK Toán 11

Bài 21. Phương trình, bất phương trình mũ và lôgarit   Đã kiểm chéo

Đề bài

Số lượng vi khuẩn ban đầu trong một mẻ nuôi cấy là 500 con. Người ta lấy một mẫu vi khuẩn trong mẻ nuôi cấy đó, đếm số lượng vi khuẩn và thấy rằng tỉ lệ tăng trưởng vi khuẩn là 40% mỗi giờ. Khi đó số lượng vi khuẩn N(t)N(t) sau tt giờ nuôi cấy được ước tính bằng công thức sau:
N(t)=500 e0,4tN(t) = 500\,e^{0,4t}.
Hỏi sau bao nhiêu giờ nuôi cấy, số lượng vi khuẩn vượt mức 80 000 con?

Lời giải

Số lượng vi khuẩn vượt mức 80 000 con khi N(t)>80 000N(t) > 80\,000, tức là:

500 e0,4t>80 000.500\,e^{0,4t} > 80\,000.

Chia cả hai vế cho 500 (số dương nên chiều bất phương trình giữ nguyên):

e0,4t>160.e^{0,4t} > 160.

Vì hàm số mũ exe^x đồng biến, lấy lôgarit tự nhiên hai vế:

0,4t>ln⁡160  ⇒  t>ln⁡1600,4≈5,07520,4≈12,69.0,4t > \ln 160 \;\Rightarrow\; t > \frac{\ln 160}{0,4} \approx \frac{5,0752}{0,4} \approx 12,69.

Vậy sau khoảng 12,6912,69 giờ nuôi cấy (tức là từ sau khoảng 12,6912,69 giờ trở đi) thì số lượng vi khuẩn vượt mức 80 000 con.

Kiểm tra: Với t=12,69t = 12,69 ta có N≈500 e0,4⋅12,69=500 e5,076≈500⋅160,1≈80 050>80 000N \approx 500\,e^{0,4\cdot 12,69} = 500\,e^{5,076} \approx 500 \cdot 160,1 \approx 80\,050 > 80\,000 (hợp lí). Với t=12t = 12 thì N≈500 e4,8≈500⋅121,5≈60 760<80 000N \approx 500\,e^{4,8} \approx 500 \cdot 121,5 \approx 60\,760 < 80\,000, nên mốc t≈12,69t \approx 12,69 giờ là phù hợp.

Đáp số

t > ln160/0,4 ≈ 12,69 giờ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.