Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Vận dụng trang 29 SGK Toán 11

Bài 22. Hai đường thẳng vuông góc   Đã kiểm

Đề bài

Kim tự tháp Kheops là kim tự tháp lớn nhất trong các kim tự tháp ở Ai Cập, được xây dựng vào thế kỉ 26 trước Công nguyên và là một trong bảy kì quan của thế giới cổ đại. Kim tự tháp có dạng hình chóp với đáy là hình vuông có cạnh dài khoảng 230 m, các cạnh bên bằng nhau và dài khoảng 219 m (kích thước hiện nay). (Theo britannica.com).

Tính (gần đúng) góc tạo bởi cạnh bên SCSC và cạnh đáy ABAB của kim tự tháp (H.7.4).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 29 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.4: Ảnh kim tự tháp Kheops với mô hình hình chóp S.ABCD được vẽ chồng lên. Đỉnh S ở trên cao, đáy là hình vuông ABCD với A ở góc trái dưới, B ở giữa phía trước, C ở góc phải dưới. Đáy hình vuông cạnh khoảng 230 m, các cạnh bên (SA, SB, SC...) bằng nhau và dài khoảng 219 m.

Lời giải

Phân tích. Mô hình hoá kim tự tháp bởi hình chóp S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình vuông cạnh AB=BC=CD=DA=230AB = BC = CD = DA = 230 m, các cạnh bên bằng nhau: SA=SB=SC=SD=219SA = SB = SC = SD = 219 m.

Cần tính góc giữa hai đường thẳng SCSC và ABAB.

Bước 1. Đưa về góc giữa hai đường thẳng cắt nhau.

Vì ABCDABCD là hình vuông nên AB∥DCAB \parallel DC. Do đó góc giữa hai đường thẳng SCSC và ABAB bằng góc giữa hai đường thẳng SCSC và DCDC. Hai đường thẳng này cắt nhau tại CC, nên góc cần tìm bằng SCD^\widehat{SCD} trong tam giác SCDSCD (ta sẽ thấy SCD^\widehat{SCD} là góc nhọn).

Bước 2. Xét tam giác SCDSCD.

Tam giác SCDSCD có SC=SD=219SC = SD = 219 m nên cân tại SS, đáy CD=230CD = 230 m.

Gọi MM là trung điểm của CDCD. Do tam giác cân tại SS nên SM⊥CDSM \perp CD. Trong tam giác vuông SMCSMC (vuông tại MM):
cos⁡SCD^=CMSC=12CDSC=115219≈0,5251.\cos\widehat{SCD} = \frac{CM}{SC} = \frac{\tfrac{1}{2}CD}{SC} = \frac{115}{219} \approx 0{,}5251.

Bước 3. Tính góc.

SCD^≈arccos⁡(0,5251)≈58,3∘  (≈58∘19′).\widehat{SCD} \approx \arccos(0{,}5251) \approx 58{,}3^\circ \;(\approx 58^\circ 19').

Vì SCD^\widehat{SCD} nhọn nên đây chính là góc giữa hai đường thẳng SCSC và ABAB.

Kết luận. Góc tạo bởi cạnh bên SCSC và cạnh đáy ABAB của kim tự tháp xấp xỉ 58,3∘58{,}3^\circ (tức khoảng 58∘19′58^\circ 19').

Đáp số

≈ 58,3°

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.