Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Vận dụng trang 57 SGK Toán 11

Bài 26. Khoảng cách   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ở một con dốc lên cầu, người ta đặt một khung khống chế chiều cao, hai cột của khung có phương thẳng đứng và có chiều dài bằng 2,28 m. Đường thẳng nối hai chân cột vuông góc với hai đường mép dốc. Thanh ngang được đặt trên đỉnh hai cột. Biết dốc nghiêng 15°15° so phương nằm ngang. Tính khoảng cách giữa thanh ngang của khung và mặt đường (theo đơn vị mét và làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ hai). Hỏi cầu này có cho phép xe cao 2,21 m đi qua hay không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 57 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.82. Ảnh thực tế một khung khống chế chiều cao đặt ở đầu cầu vượt, có thanh ngang và các biển báo giao thông (trong đó có biển giới hạn chiều cao 2,2 m). Hình minh hoạ, không cung cấp thêm dữ kiện cần cho lời giải.

Lời giải

Mô hình hoá bài toán.

Xét mặt cắt vuông góc với thanh ngang và đi qua một cột của khung. Trong mặt cắt này:
- ABAB là cột của khung (phương thẳng đứng), với AA là chân cột nằm trên mặt dốc và BB là đỉnh cột (nơi đặt thanh ngang), AB=2,28AB = 2{,}28 m.
- Mặt đường dốc được biểu diễn bởi đường thẳng qua AA, nghiêng 15∘15^\circ so với phương nằm ngang.

Khoảng cách giữa thanh ngang và mặt đường chính là khoảng cách từ điểm BB đến mặt dốc, tức là độ dài đoạn vuông góc BHBH hạ từ BB xuống đường dốc (HH là chân đường vuông góc).

Tính khoảng cách BHBH.

Vì cột ABAB thẳng đứng nên ABAB vuông góc với phương nằm ngang. Đường dốc nghiêng 15∘15^\circ so với phương nằm ngang, do đó góc giữa cột ABAB và mặt dốc là:
BAH^=90∘−15∘=75∘.\widehat{BAH} = 90^\circ - 15^\circ = 75^\circ.

Tam giác ABHABH vuông tại HH, nên:
BH=AB⋅sin⁡BAH^=2,28⋅sin⁡75∘.BH = AB\cdot\sin\widehat{BAH} = 2{,}28\cdot\sin 75^\circ.

Mà sin⁡75∘=cos⁡15∘≈0,9659\sin 75^\circ = \cos 15^\circ \approx 0{,}9659, suy ra:
BH≈2,28⋅0,9659≈2,2024≈2,20 (m).BH \approx 2{,}28 \cdot 0{,}9659 \approx 2{,}2024 \approx 2{,}20 \ (\text{m}).

Vậy khoảng cách giữa thanh ngang của khung và mặt đường xấp xỉ 2,202{,}20 m.

Trả lời câu hỏi về xe cao 2,212{,}21 m.

Vì chiều cao của xe là 2,212{,}21 m >2,20> 2{,}20 m ≈BH\approx BH (khoảng cách thông xe của khung) nên xe cao 2,212{,}21 m không đi qua được cầu này.

Đáp số

Khoảng cách giữa thanh ngang và mặt đường ≈ 2,20 mXe cao 2,21 m không được phép đi qua (vì 2,21 > 2,20)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.