Giải Vận dụng trang 57 SGK Toán 11
Đề bài
Ở một con dốc lên cầu, người ta đặt một khung khống chế chiều cao, hai cột của khung có phương thẳng đứng và có chiều dài bằng 2,28 m. Đường thẳng nối hai chân cột vuông góc với hai đường mép dốc. Thanh ngang được đặt trên đỉnh hai cột. Biết dốc nghiêng so phương nằm ngang. Tính khoảng cách giữa thanh ngang của khung và mặt đường (theo đơn vị mét và làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ hai). Hỏi cầu này có cho phép xe cao 2,21 m đi qua hay không?
Hình 7.82. Ảnh thực tế một khung khống chế chiều cao đặt ở đầu cầu vượt, có thanh ngang và các biển báo giao thông (trong đó có biển giới hạn chiều cao 2,2 m). Hình minh hoạ, không cung cấp thêm dữ kiện cần cho lời giải.
Lời giải
Mô hình hoá bài toán.
Xét mặt cắt vuông góc với thanh ngang và đi qua một cột của khung. Trong mặt cắt này:
- là cột của khung (phương thẳng đứng), với là chân cột nằm trên mặt dốc và là đỉnh cột (nơi đặt thanh ngang), m.
- Mặt đường dốc được biểu diễn bởi đường thẳng qua , nghiêng so với phương nằm ngang.
Khoảng cách giữa thanh ngang và mặt đường chính là khoảng cách từ điểm đến mặt dốc, tức là độ dài đoạn vuông góc hạ từ xuống đường dốc ( là chân đường vuông góc).
Tính khoảng cách .
Vì cột thẳng đứng nên vuông góc với phương nằm ngang. Đường dốc nghiêng so với phương nằm ngang, do đó góc giữa cột và mặt dốc là:
Tam giác vuông tại , nên:
Mà , suy ra:
Vậy khoảng cách giữa thanh ngang của khung và mặt đường xấp xỉ m.
Trả lời câu hỏi về xe cao m.
Vì chiều cao của xe là m m (khoảng cách thông xe của khung) nên xe cao m không đi qua được cầu này.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.