Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 8.2 trang 71 SGK Toán 11

Bài tập cuối Chương VIII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Gieo hai con xúc xắc cân đối, đồng chất. Xét các biến cố sau:

EE: "Số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc đều là số chẵn";

FF: "Số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc khác tính chẵn lẻ";

KK: "Tích số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc là số chẵn".

Chứng minh rằng KK là biến cố hợp của EE và FF.

Lời giải

Phân tích các biến cố. Mỗi kết quả của phép thử là một cặp (i;j)(i;j), trong đó i, j∈{1;2;3;4;5;6}i,\,j\in\{1;2;3;4;5;6\} lần lượt là số chấm trên con xúc xắc thứ nhất và thứ hai.

Mô tả lại biến cố KK. Tích i⋅ji\cdot j là số chẵn khi và chỉ khi trong hai số i, ji,\,j có ít nhất một số chẵn (vì tích hai số lẻ là số lẻ). Do đó:
K={(i;j):có ít nhất một trong hai số i, j là số chẵn}.K=\{(i;j): \text{có ít nhất một trong hai số } i,\,j \text{ là số chẵn}\}.

Mô tả lại hai biến cố EE và FF.
- EE: cả hai số chấm đều chẵn, tức là có hai số chẵn.
- FF: hai số chấm khác tính chẵn lẻ, tức là có đúng một số chẵn (một số chẵn, một số lẻ).

Xét biến cố hợp E∪FE\cup F. Biến cố E∪FE\cup F xảy ra khi EE xảy ra hoặc FF xảy ra, tức là khi:
- có hai số chẵn (trường hợp của EE), hoặc
- có đúng một số chẵn (trường hợp của FF).

Gộp hai trường hợp này lại chính là: có ít nhất một số chẵn trong hai số chấm. Vậy:
E∪F={(i;j):có ít nhất một trong hai số i, j là số chẵn}.E\cup F=\{(i;j): \text{có ít nhất một trong hai số } i,\,j \text{ là số chẵn}\}.

Kết luận. So sánh hai mô tả trên, ta thấy tập các kết quả thuận lợi cho KK trùng với tập các kết quả thuận lợi cho E∪FE\cup F. Do đó:
K=E∪F(đpcm).K=E\cup F\qquad(\text{đpcm}).

*(Kiểm tra: EE gồm 3×3=93\times3=9 kết quả, FF gồm 2×(3×3)=182\times(3\times3)=18 kết quả; E, FE,\,F xung khắc nên E∪FE\cup F có 9+18=279+18=27 kết quả. Mặt khác số kết quả có cả hai số lẻ là 3×3=93\times3=9, nên số kết quả có ít nhất một số chẵn là 36−9=2736-9=27. Hai số bằng nhau, phù hợp.)*

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.