Giải Hoạt động 4 trang 81 SGK Toán 11
Đề bài
Cho hai mặt phẳng và cắt nhau theo giao tuyến . Một mặt phẳng cắt và lần lượt theo các giao tuyến và khác .
a) Nếu hai đường thẳng và cắt nhau tại thì đường thẳng có đi qua hay không (H.4.23)? Giải thích vì sao.
b) Nếu hai đường thẳng và song song với nhau thì hai đường thẳng và có song song với nhau hay không (H.4.24)? Giải thích vì sao.
Hình 4.23: Ba mặt phẳng (P) màu hồng, (Q) màu xanh lục và (R) màu xanh dương cắt nhau. (P) và (Q) cắt nhau theo giao tuyến c (thẳng đứng, đi qua đỉnh M). (R) cắt (P) theo giao tuyến a và cắt (Q) theo giao tuyến b. Ba đường a, b, c đồng quy tại điểm M ở phía trên; a và b xuất phát từ các điểm R (trên P) và Q (trên Q) ở phía dưới. Hình 4.24: Cấu hình ba mặt phẳng tương tự nhưng giao tuyến a (trên P) và c song song với nhau, b (trên Q) cũng song song, c là cạnh thẳng đứng; a, b, c là ba đường thẳng song song không đồng quy.
Lời giải
a) Điểm là giao của và .
- Vì mà nên .
- Vì mà nên .
Do đó là điểm chung của hai mặt phẳng và , tức .
Vậy đường thẳng đi qua điểm (ba đường thẳng , , đồng quy tại ).
b) Giả sử .
XÐt đường thẳng và mặt phẳng :
- và , lại có (vì nếu thì là giao tuyến của với hoặc , trái giả thiết khác ). Suy ra .
Mặt khác:
- và .
Theo tính chất: nếu đường thẳng song song với mặt phẳng và nằm trong mặt phẳng cắt theo giao tuyến , thì .
Vậy hai đường thẳng và song song với nhau (khi đó ).
*Nhận xét:* Hai câu a) và
b) chính là cơ sở cho định lí về giao tuyến của ba mặt phẳng: ba giao tuyến , , hoặc đồng quy, hoặc đôi một song song.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.