Giải Bài 4.9 trang 82 SGK Toán 11
Đề bài
Trong không gian, cho ba đường thẳng , , . Những mệnh đề nào sau đây là đúng?
a) Nếu và không cắt nhau thì và song song.
b) Nếu và chéo nhau thì và không cùng thuộc một mặt phẳng.
c) Nếu và cùng song song với thì song song với .
d) Nếu và cắt nhau, và cắt nhau thì và cắt nhau.
Lời giải
Ta xét lần lượt từng mệnh đề, dựa vào các vị trí tương đối của hai đường thẳng trong không gian (cắt nhau, song song, trùng nhau, chéo nhau).
a) *Nếu và không cắt nhau thì và song song.*
Trong không gian, hai đường thẳng không cắt nhau có thể song song nhưng cũng có thể chéo nhau (không cùng nằm trong một mặt phẳng). Vì vậy từ việc và không cắt nhau chưa thể kết luận chúng song song.
Mệnh đề a) SAI.
b) *Nếu và chéo nhau thì và không cùng thuộc một mặt phẳng.*
Theo định nghĩa, hai đường thẳng chéo nhau là hai đường thẳng không cùng nằm trong bất kì mặt phẳng nào. Đây đúng là nội dung định nghĩa.
Mệnh đề b) ĐÚNG.
c) *Nếu và cùng song song với thì song song với .*
Đây chính là tính chất bắc cầu của quan hệ song song trong không gian: hai đường thẳng phân biệt cùng song song với một đường thẳng thứ ba thì song song với nhau.
Mệnh đề c) ĐÚNG.
d) *Nếu và cắt nhau, và cắt nhau thì và cắt nhau.*
Từ giả thiết cắt và cắt , ta không suy ra được và cắt nhau. Chẳng hạn, lấy cắt cả và tại hai điểm khác nhau, khi đó và có thể song song, chéo nhau hoặc cắt nhau. Ví dụ với hình lập phương : lấy , , thì cắt (tại ), cắt (tại ) nhưng song song với .
Mệnh đề d) SAI.
Kết luận: Các mệnh đề đúng là b) và c).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.