Giải Bài 4.13 trang 82 SGK Toán 11
Đề bài
Cho hình chóp có đáy là hình thang (). Gọi là trung điểm của đoạn thẳng (H.4.28).
a) Xác định giao tuyến của hai mặt phẳng và .
b) Gọi là giao điểm của đường thẳng và mặt phẳng . Chứng minh rằng là đường trung bình của tam giác .
Hình 4.28: Hình chóp có đáy là hình thang (, phía sau; , phía trước, ). là trung điểm cạnh . Mặt phẳng cắt hình chóp tạo thành thiết diện tứ giác tô màu xanh gồm , , và điểm trên .
Lời giải
a) Xác định giao tuyến của hai mặt phẳng và .
Xét hai mặt phẳng và :
- Điểm là trung điểm của nên ; mặt khác . Vậy là điểm chung của hai mặt phẳng và .
- Ta có , và (vì là hình thang với ).
Theo định lí về giao tuyến của hai mặt phẳng lần lượt chứa hai đường thẳng song song: nếu hai mặt phẳng cắt nhau và lần lượt chứa hai đường thẳng song song thì giao tuyến của chúng song song với hai đường thẳng đó (hoặc trùng với một trong hai đường).
Do là điểm chung, nên giao tuyến của và là đường thẳng đi qua và song song với và .
Gọi đường thẳng này là , với . Vậy giao tuyến cần tìm là đường thẳng qua song song với .
b) Chứng minh là đường trung bình của tam giác .
Đường thẳng (giao tuyến ở câu a) nằm trong mặt phẳng và đi qua . Trong mặt phẳng , đường thẳng này cắt tại một điểm; điểm đó chính là . Do đó nằm trên , suy ra .
Xét tam giác :
- là trung điểm của cạnh (giả thiết).
- và nằm trên cạnh .
Theo định lí đường thẳng đi qua trung điểm một cạnh của tam giác và song song với cạnh thứ hai thì đi qua trung điểm cạnh thứ ba, ta suy ra là trung điểm của .
Vậy , lần lượt là trung điểm của hai cạnh , của tam giác , nên là đường trung bình của tam giác (đồng thời và ). (đpcm)
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.