Giải Hoạt động 2 trang 85 SGK Toán 11
Đề bài
Cho đường thẳng không nằm trong mặt phẳng và song song với đường thẳng nằm trong . Gọi là mặt phẳng chứa và (H.4.36).
Nếu và cắt nhau tại điểm thì có thuộc và có thuộc hay không? Hãy rút ra kết luận sau khi trả lời các câu hỏi trên.
Hình 4.36: Mặt phẳng (P) là hình bình hành nằm ngang. Đường thẳng b nằm trong (P). Mặt phẳng (Q) chứa đường thẳng a (vẽ nét đứt phía trên) và đường thẳng b; a song song với b.
Lời giải
Phân tích. Giả sử đường thẳng cắt mặt phẳng tại điểm . Ta xét lần lượt hai câu hỏi.
a) có thuộc hay không?
Vì là giao điểm của và nên . Mà theo giả thiết nằm trong mặt phẳng (vì là mặt phẳng chứa và ), tức .
Từ và suy ra .
b) có thuộc hay không?
Ta có (vì là giao điểm của với ) và (theo ý a).
Vậy là điểm chung của hai mặt phẳng và , nghĩa là thuộc giao tuyến của và .
Mặt khác, đường thẳng cùng nằm trong (giả thiết) và nằm trong (vì chứa ). Hai mặt phẳng phân biệt , có chung đường thẳng nên giao tuyến của chúng chính là .
Do đó .
Rút ra kết luận.
Theo trên, nếu cắt tại thì và , tức là và có điểm chung . Điều này mâu thuẫn với giả thiết (hai đường thẳng song song không có điểm chung).
Vậy điều giả sử là sai, nghĩa là không thể cắt . Kết hợp với giả thiết không nằm trong , ta kết luận song song với .
Từ đó ta có dấu hiệu nhận biết đường thẳng song song với mặt phẳng: Nếu đường thẳng không nằm trong mặt phẳng và song song với một đường thẳng nằm trong thì song song với .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.