Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 85 SGK Toán 11

Bài 12. Đường thẳng và mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường thẳng aa không nằm trong mặt phẳng (P)(P) và aa song song với đường thẳng bb nằm trong (P)(P). Gọi (Q)(Q) là mặt phẳng chứa aa và bb (H.4.36).

Nếu aa và (P)(P) cắt nhau tại điểm MM thì MM có thuộc (Q)(Q) và MM có thuộc bb hay không? Hãy rút ra kết luận sau khi trả lời các câu hỏi trên.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 85 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.36: Mặt phẳng (P) là hình bình hành nằm ngang. Đường thẳng b nằm trong (P). Mặt phẳng (Q) chứa đường thẳng a (vẽ nét đứt phía trên) và đường thẳng b; a song song với b.

Lời giải

Phân tích. Giả sử đường thẳng aa cắt mặt phẳng (P)(P) tại điểm MM. Ta xét lần lượt hai câu hỏi.

a) MM có thuộc (Q)(Q) hay không?

Vì MM là giao điểm của aa và (P)(P) nên M∈aM \in a. Mà theo giả thiết aa nằm trong mặt phẳng (Q)(Q) (vì (Q)(Q) là mặt phẳng chứa aa và bb), tức a⊂(Q)a \subset (Q).

Từ M∈aM \in a và a⊂(Q)a \subset (Q) suy ra M∈(Q)M \in (Q).

b) MM có thuộc bb hay không?

Ta có M∈(P)M \in (P) (vì MM là giao điểm của aa với (P)(P)) và M∈(Q)M \in (Q) (theo ý a).

Vậy MM là điểm chung của hai mặt phẳng (P)(P) và (Q)(Q), nghĩa là MM thuộc giao tuyến của (P)(P) và (Q)(Q).

Mặt khác, đường thẳng bb cùng nằm trong (P)(P) (giả thiết) và nằm trong (Q)(Q) (vì (Q)(Q) chứa bb). Hai mặt phẳng phân biệt (P)(P), (Q)(Q) có chung đường thẳng bb nên giao tuyến của chúng chính là bb.

Do đó M∈bM \in b.

Rút ra kết luận.

Theo trên, nếu aa cắt (P)(P) tại MM thì M∈aM \in a và M∈bM \in b, tức là aa và bb có điểm chung MM. Điều này mâu thuẫn với giả thiết a∥ba \parallel b (hai đường thẳng song song không có điểm chung).

Vậy điều giả sử là sai, nghĩa là aa không thể cắt (P)(P). Kết hợp với giả thiết aa không nằm trong (P)(P), ta kết luận aa song song với (P)(P).

Từ đó ta có dấu hiệu nhận biết đường thẳng song song với mặt phẳng: Nếu đường thẳng aa không nằm trong mặt phẳng (P)(P) và song song với một đường thẳng bb nằm trong (P)(P) thì aa song song với (P)(P).

Đáp số

M∈(Q)M \in (Q) (có)M∈bM \in b (có); mâu thuẫn với a∥ba \parallel b, suy ra a∥(P)a \parallel (P)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.