Giải Bài 4.16 trang 87 SGK Toán 11
Đề bài
Trong không gian, cho hai đường thẳng phân biệt , và mặt phẳng . Những mệnh đề nào sau đây là đúng?
a) Nếu và có điểm chung thì không song song với .
b) Nếu và có điểm chung thì và cắt nhau.
c) Nếu song song với và nằm trong thì song song với .
d) Nếu và song song với thì song song với .
Lời giải
Ta dựa vào ba vị trí tương đối giữa đường thẳng và mặt phẳng trong không gian:
- : và không có điểm chung;
- cắt : và có đúng một điểm chung;
- : và có vô số điểm chung.
a) Nếu và có điểm chung thì không song song với .
Theo định nghĩa, khi và chỉ khi và không có điểm chung. Vậy nếu và có điểm chung thì không thể song song với .
Mệnh đề đúng.
b) Nếu và có điểm chung thì và cắt nhau.
Khi và có điểm chung, có thể xảy ra hai khả năng: cắt (đúng một điểm chung) hoặc (vô số điểm chung). Trường hợp nằm trong thì và có điểm chung nhưng không cắt nhau.
Mệnh đề sai.
c) Nếu song song với và nằm trong thì song song với .
Từ và chỉ suy ra không cắt ; vẫn có thể xảy ra trường hợp , khi đó không song song với . Mệnh đề chỉ đúng khi có thêm điều kiện .
Mệnh đề sai.
d) Nếu và song song với thì song song với .
Hai đường thẳng cùng song song với một mặt phẳng có thể song song với nhau, cắt nhau hoặc chéo nhau. Chẳng hạn, các đường thẳng nằm trên trần nhà đều song song với mặt sàn , nhưng trong số đó có những cặp đường thẳng cắt nhau hoặc chéo nhau.
Mệnh đề sai.
Kết luận: Chỉ có mệnh đề a) đúng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.