Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 8.5 trang 71 SGK Toán 11

Bài tập cuối Chương VIII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Có hai chuồng nuôi gà. Chuồng I có 9 con gà mái và 3 con gà trống. Chuồng II có 3 con gà mái và 6 con gà trống. Bắt ngẫu nhiên một con gà của chuồng I để đem bán rồi dồn các con gà còn lại của chuồng I vào chuồng II. Sau đó bắt ngẫu nhiên một con gà của chuồng II. Xét hai biến cố sau:

EE: "Bắt được con gà trống từ chuồng I";

FF: "Bắt được con gà mái từ chuồng II".

Chứng tỏ rằng hai biến cố EE và FF không độc lập.

Lời giải

Phân tích đề:

- Chuồng I ban đầu có 99 gà mái và 33 gà trống, tổng cộng 1212 con.
- Chuồng II ban đầu có 33 gà mái và 66 gà trống, tổng cộng 99 con.

Bắt ngẫu nhiên 11 con ở chuồng I đem bán, nên 1111 con còn lại của chuồng I được dồn sang chuồng II. Khi đó chuồng II có 9+11=209 + 11 = 20 con, rồi ta bắt ngẫu nhiên 11 con từ chuồng II.

1) Tính P(E)P(E) và P(F)P(F)

Biến cố EE: con gà bắt ở chuồng I (đem bán) là gà trống. Chuồng I có 33 gà trống trong 1212 con nên
P(E)=312=14,P(E‾)=34.P(E) = \frac{3}{12} = \frac{1}{4}, \qquad P(\overline{E}) = \frac{3}{4}.

Tính P(F)P(F) bằng cách xét thành phần chuồng II sau khi dồn, tùy theo con đem bán là trống hay mái:

- Nếu bán gà trống (xảy ra EE): chuồng I còn 99 mái và 22 trống. Dồn vào chuồng II được: mái =3+9=12= 3 + 9 = 12, trống =6+2=8= 6 + 2 = 8 (tổng 2020). Do đó
P(F∣E)=1220=35.P(F \mid E) = \frac{12}{20} = \frac{3}{5}.

- Nếu bán gà mái (xảy ra E‾\overline{E}): chuồng I còn 88 mái và 33 trống. Dồn vào chuồng II được: mái =3+8=11= 3 + 8 = 11, trống =6+3=9= 6 + 3 = 9 (tổng 2020). Do đó
P(F∣E‾)=1120.P(F \mid \overline{E}) = \frac{11}{20}.

Theo công thức xác suất toàn phần:
P(F)=P(E) P(F∣E)+P(E‾) P(F∣E‾)=14⋅1220+34⋅1120=1280+3380=4580=916.P(F) = P(E)\,P(F \mid E) + P(\overline{E})\,P(F \mid \overline{E}) = \frac{1}{4}\cdot\frac{12}{20} + \frac{3}{4}\cdot\frac{11}{20} = \frac{12}{80} + \frac{33}{80} = \frac{45}{80} = \frac{9}{16}.

2) So sánh để kết luận

Ta thấy
P(F∣E)=35=4880,P(F)=916=4580.P(F \mid E) = \frac{3}{5} = \frac{48}{80}, \qquad P(F) = \frac{9}{16} = \frac{45}{80}.

Vì P(F∣E)=35≠916=P(F)P(F \mid E) = \dfrac{3}{5} \neq \dfrac{9}{16} = P(F) nên việc biến cố EE xảy ra làm thay đổi xác suất của FF.

(Có thể kiểm tra theo cách khác: P(EF)=P(E) P(F∣E)=14⋅1220=320=48320P(EF) = P(E)\,P(F\mid E) = \dfrac{1}{4}\cdot\dfrac{12}{20} = \dfrac{3}{20} = \dfrac{48}{320}, trong khi P(E) P(F)=14⋅916=964=45320P(E)\,P(F) = \dfrac{1}{4}\cdot\dfrac{9}{16} = \dfrac{9}{64} = \dfrac{45}{320}. Vậy P(EF)≠P(E) P(F)P(EF) \neq P(E)\,P(F).)

Do đó hai biến cố EE và FF không độc lập. (đpcm)

Đáp số

đpcm (vì P(F∣E)=35≠916=P(F)P(F\mid E)=\frac{3}{5}\neq\frac{9}{16}=P(F), hay P(EF)=320≠964=P(E)P(F)P(EF)=\frac{3}{20}\neq\frac{9}{64}=P(E)P(F))

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.