Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.24 trang 94 SGK Toán 11

Bài 13. Hai mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình tứ diện SABCSABC. Trên cạnh SASA lấy các điểm A1A_1, A2A_2 sao cho AA1=A1A2=A2SAA_1 = A_1A_2 = A_2S. Gọi (P)(P) và (Q)(Q) là hai mặt phẳng song song với mặt phẳng (ABC)(ABC) và lần lượt đi qua A1A_1, A2A_2. Mặt phẳng (P)(P) cắt các cạnh SBSB, SCSC lần lượt tại B1B_1, C1C_1. Mặt phẳng (Q)(Q) cắt các cạnh SBSB, SCSC lần lượt tại B2B_2, C2C_2. Chứng minh BB1=B1B2=B2SBB_1 = B_1B_2 = B_2S và CC1=C1C2=C2SCC_1 = C_1C_2 = C_2S.

Lời giải

a) Chứng minh BB1=B1B2=B2SBB_1 = B_1B_2 = B_2S.

Xét mặt phẳng (SAB)(SAB).

Vì (P)∥(ABC)(P) \parallel (ABC) và mặt phẳng (SAB)(SAB) cắt hai mặt phẳng song song này theo hai giao tuyến, nên hai giao tuyến đó song song. Mà (P)(P) cắt (SAB)(SAB) theo giao tuyến A1B1A_1B_1, còn (ABC)(ABC) cắt (SAB)(SAB) theo giao tuyến ABAB. Do đó
A1B1∥AB.A_1B_1 \parallel AB.
Tương tự, vì (Q)∥(ABC)(Q) \parallel (ABC) nên
A2B2∥AB.A_2B_2 \parallel AB.

Theo giả thiết AA1=A1A2=A2SAA_1 = A_1A_2 = A_2S nên, tính từ đỉnh SS trên cạnh SASA:
SA2=13SA,SA1=23SA.SA_2 = \tfrac{1}{3}SA, \qquad SA_1 = \tfrac{2}{3}SA.

Trong tam giác SABSAB, vì A2B2∥ABA_2B_2 \parallel AB, theo định lí Ta-lét:
SB2SB=SA2SA=13  ⇒  SB2=13SB.\frac{SB_2}{SB} = \frac{SA_2}{SA} = \frac{1}{3} \;\Rightarrow\; SB_2 = \tfrac{1}{3}SB.
Vì A1B1∥ABA_1B_1 \parallel AB, theo định lí Ta-lét:
SB1SB=SA1SA=23  ⇒  SB1=23SB.\frac{SB_1}{SB} = \frac{SA_1}{SA} = \frac{2}{3} \;\Rightarrow\; SB_1 = \tfrac{2}{3}SB.

Từ đó (các điểm B, B1, B2, SB,\,B_1,\,B_2,\,S theo thứ tự đó trên cạnh SBSB):
B2S=SB2=13SB,B_2S = SB_2 = \tfrac{1}{3}SB,
B1B2=SB1−SB2=23SB−13SB=13SB,B_1B_2 = SB_1 - SB_2 = \tfrac{2}{3}SB - \tfrac{1}{3}SB = \tfrac{1}{3}SB,
BB1=SB−SB1=SB−23SB=13SB.BB_1 = SB - SB_1 = SB - \tfrac{2}{3}SB = \tfrac{1}{3}SB.
Vậy BB1=B1B2=B2S=13SBBB_1 = B_1B_2 = B_2S = \tfrac{1}{3}SB (đpcm).

b) Chứng minh CC1=C1C2=C2SCC_1 = C_1C_2 = C_2S.

Hoàn toàn tương tự, xét mặt phẳng (SAC)(SAC).

Vì (P)∥(ABC)(P) \parallel (ABC) nên giao tuyến A1C1A_1C_1 của (P)(P) với (SAC)(SAC) song song với giao tuyến ACAC của (ABC)(ABC) với (SAC)(SAC), tức A1C1∥ACA_1C_1 \parallel AC. Tương tự A2C2∥ACA_2C_2 \parallel AC.

Trong tam giác SACSAC, theo định lí Ta-lét:
SC2SC=SA2SA=13  ⇒  SC2=13SC,\frac{SC_2}{SC} = \frac{SA_2}{SA} = \frac{1}{3} \;\Rightarrow\; SC_2 = \tfrac{1}{3}SC,
SC1SC=SA1SA=23  ⇒  SC1=23SC.\frac{SC_1}{SC} = \frac{SA_1}{SA} = \frac{2}{3} \;\Rightarrow\; SC_1 = \tfrac{2}{3}SC.
Do đó:
C2S=13SC,C1C2=23SC−13SC=13SC,CC1=SC−23SC=13SC.C_2S = \tfrac{1}{3}SC, \quad C_1C_2 = \tfrac{2}{3}SC - \tfrac{1}{3}SC = \tfrac{1}{3}SC, \quad CC_1 = SC - \tfrac{2}{3}SC = \tfrac{1}{3}SC.
Vậy CC1=C1C2=C2S=13SCCC_1 = C_1C_2 = C_2S = \tfrac{1}{3}SC (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.