Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.27 trang 94 SGK Toán 11

Bài 13. Hai mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình hộp ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D'. Một mặt phẳng song song với mặt bên (ABB′A′)(ABB'A') của hình hộp và cắt các cạnh ADAD, BCBC, A′D′A'D', B′C′B'C' lần lượt tại MM, NN, M′M', N′N' (H.4.54). Chứng minh rằng ABNM.A′B′N′M′ABNM.A'B'N'M' là hình hộp.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 94 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.54: Hình hộp ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D' vẽ dạng hình xiên. Mặt trên có các đỉnh BB, CC (phía sau), AA, DD; mặt dưới có A′A', B′B', C′C', D′D'. Một mặt phẳng (tô màu xanh nhạt) song song với mặt bên (ABB′A′)(ABB'A') cắt cạnh BCBC tại NN và cạnh ADAD tại MM (ở mặt trên), cắt cạnh B′C′B'C' tại N′N' và cạnh A′D′A'D' tại M′M' (ở mặt dưới), tạo thành thiết diện là tứ giác MNN′M′MNN'M'.

Lời giải

Nhắc lại định nghĩa (SGK): Hình hộp là hình lăng trụ có đáy là hình bình hành. Vậy để chứng minh ABNM.A′B′N′M′ABNM.A'B'N'M' là hình hộp, ta chứng minh nó là hình lăng trụ (hai đáy ABNMABNM, A′B′N′M′A'B'N'M' nằm trong hai mặt phẳng song song, các cạnh bên song song và bằng nhau) và có đáy ABNMABNM là hình bình hành.

Bước 1. Hai đáy nằm trong hai mặt phẳng song song.

Vì M∈ADM \in AD, N∈BCN \in BC nên A,B,N,MA, B, N, M cùng thuộc mặt phẳng (ABCD)(ABCD); vì M′∈A′D′M' \in A'D', N′∈B′C′N' \in B'C' nên A′,B′,N′,M′A', B', N', M' cùng thuộc mặt phẳng (A′B′C′D′)(A'B'C'D').

Do ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D' là hình hộp nên (ABCD)∥(A′B′C′D′)(ABCD) \parallel (A'B'C'D'). Vậy hai tứ giác ABNMABNM và A′B′N′M′A'B'N'M' nằm trong hai mặt phẳng song song.

Bước 2. Các cạnh bên song song và bằng nhau.

Gọi (P)(P) là mặt phẳng cắt, theo giả thiết (P)∥(ABB′A′)(P) \parallel (ABB'A').

- Mặt phẳng (ADD′A′)(ADD'A') cắt (P)(P) theo giao tuyến MM′MM' và cắt (ABB′A′)(ABB'A') theo giao tuyến AA′AA'. Hai mặt phẳng (P)∥(ABB′A′)(P) \parallel (ABB'A') bị cắt bởi (ADD′A′)(ADD'A') nên hai giao tuyến song song: MM′∥AA′MM' \parallel AA'. Lại có AM∥A′M′AM \parallel A'M' (vì M∈ADM \in AD, M′∈A′D′M' \in A'D' và AD∥A′D′AD \parallel A'D' do ADD′A′ADD'A' là hình bình hành), nên AMM′A′AMM'A' là hình bình hành, suy ra MM′∥AA′MM' \parallel AA' và MM′=AA′MM' = AA'.
- Tương tự, (BCC′B′)(BCC'B') cắt (P)(P) theo NN′NN' và cắt (ABB′A′)(ABB'A') theo BB′BB', nên NN′∥BB′NN' \parallel BB'; đồng thời BNN′B′BNN'B' là hình bình hành, suy ra NN′=BB′NN' = BB'.

Mà AA′∥BB′AA' \parallel BB' và AA′=BB′AA' = BB' (hai cạnh bên của hình hộp). Do đó bốn cạnh AA′,BB′,NN′,MM′AA', BB', NN', MM' đôi một song song và bằng nhau. Kết hợp Bước 1, ABNM.A′B′N′M′ABNM.A'B'N'M' là hình lăng trụ.

Bước 3. Đáy ABNMABNM là hình bình hành.

Mặt phẳng (ABCD)(ABCD) cắt (P)(P) theo giao tuyến MNMN và cắt (ABB′A′)(ABB'A') theo giao tuyến ABAB. Vì (P)∥(ABB′A′)(P) \parallel (ABB'A') nên MN∥ABMN \parallel AB.

Mặt khác M∈ADM \in AD, N∈BCN \in BC mà AD∥BCAD \parallel BC (do ABCDABCD là hình bình hành) nên MA∥NBMA \parallel NB.

Tứ giác ABNMABNM có AB∥MNAB \parallel MN và MA∥NBMA \parallel NB nên ABNMABNM là hình bình hành.

Kết luận. ABNM.A′B′N′M′ABNM.A'B'N'M' là hình lăng trụ có đáy ABNMABNM là hình bình hành, nên ABNM.A′B′N′M′ABNM.A'B'N'M' là hình hộp (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.