Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Luyện tập 5 trang 92 SGK Toán 11

Bài 32. Các quy tắc tính đạo hàm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính đạo hàm của hàm số y=2tan⁡2x+3cot⁡(π3−2x)y = 2\tan^2 x + 3\cot\left(\dfrac{\pi}{3} - 2x\right).

Lời giải

Ta tính đạo hàm của từng số hạng.

Số hạng thứ nhất: 2tan⁡2x2\tan^2 x.

Đặt dạng 2(tan⁡x)22(\tan x)^2. Áp dụng quy tắc đạo hàm hàm hợp:
(2tan⁡2x)′=2⋅2tan⁡x⋅(tan⁡x)′=4tan⁡x⋅1cos⁡2x=4tan⁡xcos⁡2x.\left(2\tan^2 x\right)' = 2\cdot 2\tan x\cdot(\tan x)' = 4\tan x\cdot\dfrac{1}{\cos^2 x} = \dfrac{4\tan x}{\cos^2 x}.

Số hạng thứ hai: 3cot⁡(π3−2x)3\cot\left(\dfrac{\pi}{3}-2x\right).

Đặt u=π3−2xu=\dfrac{\pi}{3}-2x thì u′=−2u'=-2. Dùng (cot⁡u)′=−1sin⁡2u⋅u′(\cot u)'=-\dfrac{1}{\sin^2 u}\cdot u':
[3cot⁡u]′=3⋅(−1sin⁡2u)⋅u′=3⋅(−1sin⁡2(π3−2x))⋅(−2)=6sin⁡2(π3−2x).\left[3\cot u\right]' = 3\cdot\left(-\dfrac{1}{\sin^2 u}\right)\cdot u' = 3\cdot\left(-\dfrac{1}{\sin^2\left(\dfrac{\pi}{3}-2x\right)}\right)\cdot(-2) = \dfrac{6}{\sin^2\left(\dfrac{\pi}{3}-2x\right)}.

Kết hợp: cộng hai kết quả trên ta được
y′=4tan⁡xcos⁡2x+6sin⁡2(π3−2x).y' = \dfrac{4\tan x}{\cos^2 x} + \dfrac{6}{\sin^2\left(\dfrac{\pi}{3}-2x\right)}.

Kiểm tra lại: Với số hạng thứ nhất, (tan⁡x)′=1cos⁡2x>0(\tan x)'=\dfrac{1}{\cos^2 x}>0 nên dấu và hệ số 4tan⁡x⋅1cos⁡2x4\tan x\cdot\dfrac{1}{\cos^2 x} đúng. Với số hạng thứ hai, hai dấu âm (từ đạo hàm cot⁡\cot và từ u′=−2u'=-2) nhân nhau cho dấu dương, hệ số 3⋅2=63\cdot 2=6 đúng. Vậy đáp số đã chính xác.

Đáp số

y′=4tan⁡xcos⁡2x+6sin⁡2(π3−2x)y' = \dfrac{4\tan x}{\cos^2 x} + \dfrac{6}{\sin^2\left(\dfrac{\pi}{3}-2x\right)}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.